Tag: ngành sản xuất giấy

Nhà máy Lee & Man có nhu cầu rất lớn về nguyên liệu giấy, trong đó có giấy phế liệu. Thế nhưng hiện nay nguồn cung này chủ yếu đến từ nhập khẩu. 

Nhu cầu trong nước tăng

Nhà máy giấy Lee & Man từ lâu xem giấy phế liệu là nguồn nguyên liệu sản xuất quan trọng để sản xuất giấy tái chế. Sử dụng càng nhiều giấy phế liệu để tái chế với công nghệ cao sẽ giúp tiết kiệm chi phí và bảo vệ môi trường là điều mà quốc gia nào cũng đang hướng đến. Hiện nay, nhiều nhà máy giấy trong nước đang sử dụng nguyên liệu đầu vào chính là giấy phế liệu, chiếm khoảng 60% trong số các nguyên liệu sản xuất giấy thành phẩm. Giấy phế liệu được tái chế dùng để sản xuất giấy bao bì, giấy tissue và phần lớn giấy in báo.

Việt Nam lại đang rơi vào tình trạng nhập khẩu giấy phế liệu từ nước ngoài với tỉ lệ bình quân từ 30-45% tổng khối lượng giấy phế liệu dùng để sản xuất bột giấy trong nhiều năm qua. Thế nhưng nguồn giấy này ở trong nước chưa được thu hồi hết và phải tốn nhiều chi phí xử lý rác thải hằng năm. Công ty giấy Lee & Man cũng sử dụng nguồn giấy phế liệu nhập khẩu để sản xuất.

Từ năm 2000 đến nay, tỉ lệ thu hồi giấy đã qua sử dụng của Việt Nam dưới 30%. Trong khi đó, tỉ lệ này rất cao ở nhiều nước khác như Mỹ đạt tỉ lệ 87%, Nhật 74%, Đài Loan, Hàn Quốc, Thái Lan và Malaysia đều có tỉ lệ thu hồi trên 60%.

Thực tế trên cho thấy thị trường giấy phế liệu nội địa còn rất nhiều tiềm năng nhưng lại chưa được khai thác hợp lý để đáp ứng ngành sản xuất giấy. Nếu tỉ lệ thu hồi giấy đã qua sử dụng của Việt Nam có thể tăng lên gấp đôi thì không những không cần nhập khẩu giấy phế liệu, mà còn có thể thay thế một phần các nguồn nguyên liệu khác như gỗ, đay… Nguyên nhân hiện nay nhà nước vẫn chưa có quy định và tiêu chuẩn cho công nghiệp tái chế ở Việt Nam, hệ thống pháp lý liên quan đến hoạt động thu gom vật liệu tái chế chậm phát triển và chưa có chính sách khuyến khích hoạt động thu gom và tái chế.Chẳng hạn, chính sách liên quan đến việc mua trong nước hay ngoài nước còn chưa hợp lý. Cụ thể, nếu nhập khẩu giấy phế liệu thì thuế suất thuế nhập khẩu là 0%, được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào vì có hóa đơn mua hàng. Nếu có chính sách hợp lý cho việc nhập khẩu giấy phế liệu, nhà máy Lee & Man và các doanh nghiệp giấy sẽ chủ động hơn trong việc tìm kiếm nguyên liệu đầu vào.

Nhà máy Lee & Man cho rằng tái chế và tiết kiệm nguyên liệu chính là giải pháp tốt nhất để ngành giấy “hòa thuận” với môi trường, giảm ô nhiễm.

Lợi ích của tiết kiệm năng lượng

Nếu tính cả ngành công nghiệp sản xuất giấy và bột giấy, tiềm năng tiết kiệm nước khoảng từ 15-20%, tương đương với khoản tiền chi phí mỗi năm là 275 triệu đồng. Hiện nay, chi phí năng lượng trong ngành đang ở mức từ 12-15% tổng chi phí. Chỉ cần áp dụng các biện pháp đơn giản và chi phí thấp, công ty giấy Lee & Man sẽ giảm được từ 2 tới 3%; còn nếu thực hiện các giải pháp thay đổi công nghệ, có thể đạt tới mức bảo tồn năng lượng từ 20 – 25%. Điều này được minh chứng rõ ràng, nếu so sánh mức độ tiêu thụ tài nguyên trong sản xuất giấy và bột giấy ở nước ta với các nước trên thế giới.

Theo các chuyên gia, ngành sản xuất giấy có nhiều thuận lợi áp dụng các giải pháp sản xuất sạch hơn để vừa mang lại hiệu quả kinh tế vừa bảo vệ được môi trường. Đồng thời nhà nước tạo cơ hội để doanh nghiệp tiếp cận dễ dàng hơn tới các nguồn tài chính, cải thiện môi trường làm việc; tham gia vào công cuộc bảo tồn tài nguyên, bảo tồn nguồn nước và bảo tồn năng lượng. Nếu làm tốt thì một cơ sở sản xuất quy mô vừa và nhỏ cũng có thể tiết kiệm từ 6-15% nguyên liệu thô (xơ và hóa chất tẩy), mang lại lợi ích khoảng 4 tỷ đồng mỗi năm. Nhà máy giấy Lee & Man là một trong những doanh nghiệp đi đầu khi tiến hành xử lý chất thải trước khi đưa ra ngoài môi trường. Nhà máy Lee & Man không ngừng đầu tư và cải thiện máy móc, công nghệ tiết kiệm nguyên liệu, nâng cao năng suất.

Trong ngành sản xuất giấy, lĩnh vực sản xuất bột giấy là nơi gây ô nhiễm nhiều nhất (chiếm khoảng 80% tải lượng ô nhiễm) lại càng có cơ hội áp dụng sản xuất sạch hơn nhất. Bao gồm từ việc thay thế nguyên liệu thô, cải tiến công nghệ và tuần hoàn nước. Theo tính toán, nếu thực hiện các giải pháp quản lý nội vi, thay đổi công nghệ, chỉ cần giảm 1% một số hóa chất, thu hồi từ 20 – 45kg xơ, tiết kiệm từ 20 – 60 m3 nước, giảm năng lượng hơi từ 0,2 – 0,6 tấn, giảm sử dụng hóa chất tẩy trắng từ 2-10 kg và tăng năng suất bột giấy từ 5 – 7 %, thì mỗi tấn giấy đã có thể giảm chi phí từ 9 tới 18,5 USD. Nếu tính tổng sản lượng của ngành giấy là 1,38 triệu tấn vào năm 2010 thì con số này sẽ rất lớn, chưa kể những lợi ích to lớn về môi trường đến từ việc tiết kiệm năng lượng, tài nguyên.

Thiếu nguồn nguyên liệu, phụ thuộc nhập khẩu… là những thách thức cho nhà máy Lee & Man cũng như các doanh nghiệp khác trong ngành giấy.

Chính sách cho ngành giấy còn hạn chế

Việt Nam là quốc gia xuất khẩu hàng đầu về dăm gỗ (sản xuất bột giấy) khoảng 11 triệu tấn/năm 2018, nhưng lại nhập khẩu gần 0,4 triệu tấn bột giấy/năm (chiếm tỷ trọng đến 68% tiêu dùng), trong khi giá dăm gỗ xuất khẩu vào khoảng 120 USD/tấn, giá bột giấy nhập khẩu trên 800 USD/tấn. Nguyên liệu cho sản xuất giấy từ giấy thu hồi (phế liệu giấy) có vai trò rất quan trọng trong sản xuất giấy bao bì: năm 2018 nhu cầu sử dụng là 3,71 triệu tấn, năm 2019 dự kiến là 4,5 triệu tấn và đến năm 2030 khoảng 11 triệu tấn. chính sách thu gom, tái chế giấy phế liệu chưa được ban hành cụ thể, làm hạn chế nguồn nguyên liệu cho các nhà máy giấy. Tỷ lệ thu gom trong nước chỉ đạt khoảng 40%, còn lại 60% phải nhập khẩu. Nguyên nhân do chưa có cơ chế chính sách cho hoạt động thu gom tái chế, trong khi đó tại các nước như Nhật Bản, coi phế liệu giấy là tài nguyên quốc gia và tỷ lệ thu gom trong nước đạt trên 82%, tỷ lệ thu gom trung bình của thế giới là 59% năm 2018. Nhà máy giấy Lee & Man có nhu cầu sử dụng giấy phế liệu rất nhiều, phải nhập khẩu lượng lớn giấy phế liệu để sản xuất. 

Doanh nghiệp giấy Việt Nam nhìn chung đều có quy mô công suất sản xuất nhỏ, chủ yếu dưới 30.000 tấn/năm, thiếu đầu tư công nghệ, sử dụng thiết bị cũ, chi phí vận hành cao, chất lượng sản phẩm thấp, không ổn định, khả năng cạnh tranh kém với các doanh nghiệp nước ngoài như nhà máy Lee & Man và hàng nhập khẩu.

Do chi phí nhân công Việt Nam còn thấp, đây là lúc mở rộng cơ hội lớn nhất về xuất khẩu các sản phẩm từ giấy như các loại bao bì giấy, vở, sổ, biểu mẫu, tem và nhãn bằng giấy, khăn giấy ăn, giấy vệ sinh… Công ty giấy Lee & Man là một trong những doanh nghiệp đi đầu về sản xuất số lượng lớn các mặt hàng giấy đa dạng phục vụ cho nhiều mục đích khác nhau. Nhìn chung, nhà nước cần sửa đổi và ban hành các chính sách phù hợp để doanh nghiệp có thể phát triển, mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh.Ngoài ra, cơ cấu năng lực của ngành sản xuất giấy cũng thiếu sự cân đối, chưa phù hợp với đặc tính của từng sản phẩm, chưa thuận lợi về vùng nguyên liệu, liên kết đầu ra và đầu vào, điều kiện tự nhiên, vị trí giao thông thuận lợi.

Nhà máy Lee & Man là một trong những nhà máy sản xuất giấy đi đầu về số lượng sản phẩm tái chế. Giấy phế liệu là nguồn cung quan trọng nhưng cần được kiểm soát để không biến thành “rác”.

Đảm bảo nguồn cung giấy phế liệu

Hiện nay nhà máy giấy Lee & Man sản xuất lượng lớn giấy được làm từ giấy phế liệu, giúp tiết kiệm chi phí so với sử dụng giấy nguyên chất. Nhà máy Lee & Man đã đầu tư hệ thống xử lý chất lượng cao để tăng năng suất, đồng thời giảm ô nhiễm trong quá trình biến giấy phế liệu thành giấy tái chế hoàn chỉnh.

Về nguy cơ ô nhiễm môi trường, bất cứ nhà máy giấy nào, như công ty giấy Lee & Man, khi sử dụng phế liệu hay bất cứ nguồn nguyên liệu nào khác, nhập khẩu hay thu mua trong nước để sản xuất đều có nguy cơ tiềm ẩn gây ô nhiễm môi trường. Chưa kể nhập nhiều giấy phế liệu khiến Việt Nam trở thành nơi tập kết “rác thải”. Do đó cần có cơ chế sử dụng, tái chế phế liệu một cách bài bản, tận dụng toàn bộ những nguồn nguyên liệu này tái sản xuất, không để ứ đọng.

Đề cập tới vai trò là nguồn nguyên liệu không thể thay thế của giấy phế liệu trong ngành sản xuất giấy, ông Hoàng Trung Sơn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam trích dẫn kinh nghiệm từ nhiều quốc gia phát triển trong đó có Nhật Bản, Mỹ đã và đang tái chế giấy phế liệu. Hoạt động tái chế giấy trở thành hoạt động kinh doanh từ khâu thu gom tại nguồn phát sinh đến khâu xử lý và tiêu hủy cuối cùng, nên tạo ra nhiều giá trị kinh tế cho doanh nghiệp lẫn xã hội. 

Các ý kiến của nhiều chuyên gia cho rằng nên tăng cường siết chặt quản lý phế liệu vì đã có một số doanh nghiệp lợi dụng những kẽ hở trong quản lý nhập khẩu phế liệu cho sản xuất để nhập “rác” vào Việt Nam, gây ô nhiễm môi trường. Trong khi đó giấy hỗn hợp vẫn là nguyên liệu sản xuất quan trọng của các ngành công nghiệp tái chế có khả năng sẽ bị đưa ra khỏi danh mục được phép nhập khẩu trong tương lai gần, dẫn đến nhiều vấn đề tồn đọng cho doanh nghiệp.

Các chuyên gia cũng kiến nghị cơ quan chức năng cần sớm xây dựng quy phạm pháp luật hướng tới mục tiêu tạo điều kiện cho ngành giấy phát triển, nhưng đồng thời vẫn quản lý hiệu quả. Bên cạnh đó phải tính toán cân đối với sự phát triển kinh tế trong thời điểm hiện tại của Việt Nam để đưa ra định hướng chính sách phù hợp, đặc biệt là cân nhắc lộ trình áp dụng chính sách.

Nhờ tiến hành các chiến lược phát triển song hành với công nghệ, nhà máy Lee & Man trở thành một trong những doanh nghiệp giấy sáng giá trong xu hướng phát triển bền vững.

Trở thành doanh nghiệp 4.0

Theo một nghiên cứu của Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), cách mạng công nghiệp 4.0 có thể thúc đẩy GDP Việt Nam tăng thêm 28,5 tỷ USD- 62,1 tỷ USD, tương đương mức tăng 7-16% GDP. Đến 2030, GDP bình quân đầu người sẽ tăng thêm 315 USD – 640 USD/người nhờ tăng năng suất và tăng việc làm. 

Hướng đi phát triển bền vững là mục tiêu mà bất kì ngành sản xuất nào cũng cần duy trì và theo đuổi lâu dài. PTBV ngoài việc giúp doanh nghiệp duy trì sản xuất hiệu quả và ổn định còn tạo ra giá trị cho môi trường, xã hội và cho nền kinh tế. Ngành sản xuất giấy được xem là một trong những ngành có ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường, do đó các doanh nghiệp cần phải đặc biệt chú trọng hơn nữa về mặt này. Trên thực tế, nhà máy giấy Lee & Man cũng đứng trước thách thức lớn về môi trường như bao doanh nghiệp khác khi lần đầu vận hành thử nhà máy tại Hậu Giang.

Trở lại với ngành giấy, hiện còn nhiều doanh nghiệp nhỏ chưa đủ khả năng đáp ứng nhu cầu cao của thị trường, công suất dưới 50.000 tấn/năm. Vì vậy, khi Lee & Man xuất hiện tại Việt Nam, nhà máy Lee & Man đã có những đóng góp hỗ trợ ngành giấy phát triển theo hướng hiện đại, đáp ứng nhu cầu thị trường và tiêu chuẩn khắt khe về môi trường.

Xác định công nghệ là chìa khóa phát triển, chi phí đầu tư của nhà máy Lee & Man cho dây chuyền sản xuất hiện đại tại nhà máy Hậu Giang ước tính hơn 650 triệu đô la Mỹ, vận hành với công suất 420.000 tấn/năm để sản xuất giấy bao bì từ hơn 95% nguyên liệu đến từ giấy tái chế. 

Ông Patrick Chung, TGĐ Công ty giấy Lee & Man cho biết: “Đó là bài học “xương máu” giúp chúng tôi tự điều chỉnh, xem xét và cẩn trọng trong khâu sản xuất, xử lý chất thải.” Hiện công trình xử lý nước thải nội khu tại nhà máy được đảm bảo bằng quy trình xử lý 4 bước. Các trạm xử lý tập trung, trạm quan trắc nước thải, khí thải hoạt động tự động liên tục 24/24. Hệ thống giám sát của công ty cũng liên kết trực tiếp với hệ thống của Sở TNMT tỉnh Hậu Giang và liên tục cập nhật thông tin dữ kiện về các chỉ số nước thải qua xử lý.