Doanh Nghiệp Ngành Sản Xuất Giấy Muốn Phát Triển Phải Cần Gì?

Doanh nghiệp ngành sản xuất giấy trong nước còn gặp nhiều khó khăn về vốn đầu tư và công nghệ để có thể cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài.  

Những hạn chế của doanh nghiệp nội

Theo báo cáo của VCCI, 75% doanh nghiệp sản xuất ở Việt Nam đang sử dụng máy móc lỗi thời và lạc hậu. Dựa trên thống kê của VPPA – Hiệp hội giấy và Bột giấy Việt Nam, doanh nghiệp giấy tại Việt Nam chủ yếu là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Công nghệ sản xuất đã lỗi thời, trong khi máy móc không đạt yêu cầu về chất lượng nên rất “ngốn” năng lượng. Bên cạnh đó, nhiều nhà máy không có khả năng xử lý nước thải. Do hạn chế công nghệ, nhiều công đoạn trong quy trình sản xuất phải thực hiện thủ công, làm giảm năng suất lao động và tăng rủi ro sai sót trong kỹ thuật.

Công ty giấy có vốn đầu tư lớn chưa chắc đáp ứng về mặt công nghệ tốt. Điển hình là một nhà máy giấy có vốn đầu từ 5.000 tỉ đồng với công suất dự kiến lên đến 200.000 tấn/năm bị phát hiện bỏ hoang ở Quảng Ngãi. Trước đó, một nhà máy với vốn đầu tư 3.000 tỉ đồng ở Long An không thể đi vào hoạt động do nhiều trục trặc trong quá trình 9 năm xây dựng. 

Cuộc đua công nghệ giấy hiện nay thuộc về một số nhà máy có quy mô lớn, đa phần là các doanh nghiệp sản xuất giấy FDI. Nhà máy Lee & Man là một ví dụ điển hình vì ngay khi khởi công tại Hậu Giang, nhà máy giấy này đã chi hơn 650 triệu USD cho dây chuyền sản xuất giấy bao bì hiện đại thế giới từ những nhà cung cấp thiết bị sản xuất giấy hàng đầu như Cộng hòa Áo, Thuỵ Điển, Mỹ, Đức… Dây chuyền có công suất lên 420.000 tấn/năm và được dự định sẽ nâng lên 1.420.000 tấn/năm. Việc tự động hóa hệ thống cũng giúp nhà máy tiết kiệm đáng kể nước và nhiên liệu. Đại diện công ty Lee & Man Việt Nam cho biết, tất cả các thiết bị của nhà máy đều mới 100%, được nhập trực tiếp từ Châu  u và các nước khu vực G7.

Hơn nữa, công ty giấy Lee & Man còn đầu tư một lò hơi công suất 250T/h, 1 tuabin công suất 50MW, sử dụng công nghệ lò hơi tầng sôi tuần hoàn và công nghệ xử lý khí thải lưu huỳnh bằng đá vôi, lọc bụi bằng túi vải, hệ thống xử lý NOx trong khí thải nhà máy nhiệt điện nhằm tiết kiệm nhiên liệu, đồng thời bảo vệ môi trường. Nhờ vậy mà các thông số về môi trường của nhà máy đều đạt chuẩn của nhà nước, chất lượng nước thải sau xử lý cũng tốt hơn các công ty trong tỉnh và các nhà máy giấy khác.

Doanh Nghiệp Ngành Sản Xuất Giấy Muốn Phát Triển Phải Cần Gì? - 2

Doanh Nghiệp Giấy: Bảo Vệ Môi Trường

Theo các chuyên gia kinh tế, ngành công nghiệp Giấy và Bột giấy là một trong những ngành công nghiệp quan trọng trên thế giới, có ảnh hưởng rất lớn đến kinh tế và xã hội toàn cầu. Sản lượng giấy sản xuất từ các doanh nghiệp giấy được tiêu thụ trực tiếp và gián tiếp được coi là một trong những thước đo kinh tế xã hội.

Bảo vệ môi trường là yếu tố “sống còn” ngành giấy

Trong tổng số các nguồn nguyên liệu sản xuất giấy, có tới 70% là từ giấy loại, trong đó gần 50% số nguyên liệu này phải nhập khẩu trực tiếp từ nước ngoài.

Cùng với đó, nguyên liệu cho sản xuất giấy từ giấy thu hồi (phế liệu giấy) có vai trò rất quan trọng trong sản xuất giấy bao bì: Năm 2019 dự kiến là 4,5 triệu tấn và đến năm 2030 khoảng 11 triệu tấn. 

Tuy nhiên, tỷ lệ thu gom trong nước chỉ đạt khoảng 40%, còn lại 60% phải nhập khẩu. 

Theo TS. Đặng Văn Sơn- Tổng Thư ký Hiệp hội giấy và bột giấy Việt Nam (VPPA), nguyên nhân do chưa có cơ chế, chính sách cho hoạt động thu gom tái chế, trong khi đó tại các nước như Nhật Bản, coi phế liệu giấy là tài nguyên quốc gia và tỷ lệ thu gom trong nước đạt trên 82%, tỷ lệ thu gom trung bình của thế giới là 59% năm 2018.

Công ty Lee & Man có dây chuyền sản xuất giấy thành phẩm từ giấy phế liệu nên giá thành sản xuất thấp, sức cạnh tranh cao. Giấy Sài Gòn có mạng lưới phân phối đều và rộng khắp trên toàn quốc với khả năng duy trì và phát triển hệ thống phân phối đạt hiệu quả cao, thương hiệu mạnh trên toàn quốc và trong khu vực, chất lượng sản phẩm tốt và phù hợp, hệ thống marketing, bán hàng, phân phối chuyên nghiệp.

Dự án nhà máy Lee & Man Việt Nam do Tập đoàn Lee & Man Paper Hong Kong – Trung Quốc làm chủ đầu tư với 100% vốn nước ngoài, được UBND tỉnh Hậu Giang cấp giấy chứng nhận đầu tư tại xã Phú Hữu A, huyện Châu Thành vào năm 2007. 

Lee & Man, với cơ chế sử dụng hơn 90% nguồn nguyên liệu giấy tái chế, được xem là một trong những doanh nghiệp tiên phong trong việc sử dụng phương pháp sản xuất tân tiến hàng đầu trên thế giới và đồng thời đảm bảo thân thiện với môi trường.

Để phát triển được vùng nguyên liệu gỗ, phát triển sản xuất, đòi hỏi sự hỗ trợ, đồng hành từ chính sách để trồng rừng và phát triển công nghệ trong sản xuất, đảm bảo cung ứng sản phẩm chất lượng cao và bảo vệ được môi trường. 

Theo Hiệp hội Giấy Việt Nam, nhu cầu giấy công nghiệp và giấy tissue của Việt Nam tăng trưởng rất nhanh, khoảng 20%/năm, trong khi khả năng cung ứng trong nước lại hạn chế, một thách thức cho công ty giấy Lee & Man.

Doanh Nghiệp Giấy: Bảo Vệ Môi Trường - 2

Công Ty Giấy Lee & Man: Thách Thức Lớn Trong Ngành Giấy

Sử dụng hơn 95% nguyên liệu đã qua sử dụng, chi hàng triệu USD mỗi năm cho công tác xử lý chất thải, Công ty giấy Lee & Man Việt Nam đang theo đuổi mục tiêu sản xuất năng suất mà vẫn đảm bảo yếu tố xanh gắn với phát triển bền vững và hướng đến mô hình kinh tế tuần hoàn. Đây là một đề bài khó nhưng Lee & Man vẫn cố gắng theo đuổi.

Công ty giấy Lee & Man đối mặt với thách thức

Trong năm 2019, hoạt động xuất khẩu Việt Nam tăng trưởng cao, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt ngưỡng 500 tỷ USD và đạt 516 tỷ USD. Điểm sáng về kinh tế Việt Nam là động lực lớn cho thị trường giấy Việt Nam đạt được những con số ấn tượng trong năm qua: xuất khẩu giấy đạt sản lượng 1,0 triệu tấn, tăng trưởng 23,6%, tiêu dùng giấy toàn ngành ước tính đạt 5,432 triệu tấn, tăng trưởng 9,8%. Với xu hướng xuất khẩu tăng trưởng mạnh mẽ trong thời gian qua và sắp tới, nhu cầu về giấy sẽ luôn ở mức cao.

Mặt khác, xu hướng bùng nổ thương mại điện tử và truyền thông kỹ thuật số cũng sẽ kéo theo sự tăng trưởng mạnh nhu cầu bao bì đóng gói. Bên cạnh đó, những sản phẩm thân thiện môi trường từ giấy đang có xu hướng lên ngôi, hứa hẹn tiềm năng phát triển không nhỏ cho ngành, đặc biệt là giấy bao bì thực phẩm thay thế cho các sản phẩm nhựa dùng một lần. Điều này cũng phù hợp với định hướng hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách về bảo vệ môi trường, thúc đẩy việc thu gom, phân loại, tái chế, phát động bởi Bộ Tài nguyên và Môi trường trong suốt thời gian vừa qua. Song song đó, các Hiệp định thương mại tự do cũng mang lại cơ hội xuất khẩu giấy bao bì và bao bì của Việt Nam vào thị trường ưu đãi thuế.

Tuy nhiên, ngành giấy Việt Nam cũng đối mặt với nhiều thách thức. Hiện tại, trong nước có trên 300 doanh nghiệp giấy tham gia sản xuất. Tuy nhiên, đa phần trong số đó là doanh nghiệp quy mô nhỏ, công nghệ lạc hậu. Mặt khác, không nhiều các doanh nghiệp trong nước có khả năng sản xuất bao bì cao cấp. Để có thể đáp ứng nhu cầu giấy bao bì ngày càng tăng cao, ngành giấy buộc phải có giải pháp mở rộng quy mô, bắt đầu từ chính các doanh nghiệp giấy có thế mạnh sản xuất mặt hàng này.

Công ty Lee & Man cũng đứng trước thách thức lớn về môi trường như bao doanh nghiệp khác khi lần đầu vận hành thử nhà máy Lee & Man tại Hậu Giang. Đó là bài học lớn giúp doanh nghiệp tự điều chỉnh, xem xét và cẩn trọng trong khâu sản xuất, xử lý chất thải… Cho đến nay, hệ thống này gần như đã hoàn thiện. Thậm chí, có những chỉ tiêu trong xử lý thải, doanh nghiệp đã có những chỉ số vượt xa yêu cầu.

Công Ty Giấy Lee & Man: Thách Thức Lớn Trong Ngành Giấy - 2

Thế Mạnh Sản Xuất Bao Bì Của Công Ty Lee & Man

Lee & Man đầu tư nhiều vào công nghệ sản xuất giấy bao bì chất lượng cao, trở thành điểm sáng trong lĩnh vực giấy bao bì tại Việt Nam.

Nâng tầm chất lượng giấy bao bì

Tại Việt Nam, giấy bao bì hiện là sản phẩm chiếm gần 80% tổng tiêu thụ toàn ngành. Tuy nhiên, trong năm 2019, Việt Nam vẫn phải nhập khẩu khoảng 1,225 triệu tấn, vì sản xuất trong nước chỉ đáp ứng khoảng 5%. Đây cũng là cơ hội lớn để các doanh nghiệp giấy có tiềm lực đầu tư công nghệ, tạo ra sản phẩm chất lượng bắt kịp nhu cầu trong và ngoài nước.

Theo nhận định của Hiệp hội Giấy và bột giấy Việt Nam (VPPA), trong tháng 3/2020, tất cả các mặt hàng của ngành giấy bao gồm giấy bao bì đều tăng trưởng từ 2-5% so với tháng 2/2020.

Thông tin thêm về cải tiến giấy bao bì, theo ông Patrick Chung, TGĐ công ty giấy Lee & Man Việt Nam chia sẻ: “Sử dụng công nghệ mới cho phép nhà máy Lee & Man sản xuất sản phẩm giấy bao bì ngày càng mỏng nhưng vẫn đáp ứng được độ dai cũng như độ cứng cần thiết, tiết kiệm nguồn nguyên, nhiên liệu, góp phần bảo vệ môi trường, đồng thời hạ giá thành sản phẩm. Sản phẩm giấy của chúng tôi đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về chỉ tiêu chất lượng, an toàn với các chứng chỉ quan trọng như: FSC; ISO 9001:2015; ISO 14001:2015; OHSAS 18001:200.”

Ngoài ra, trong xuyên suốt quá trình hoạt động, việc nâng tầm chất lượng ngành giấy tại Việt Nam là mục tiêu mà Lee & Man luôn hướng đến: “Nhận định được nhu cầu thị trường về giấy bao bì cao cấp, ngay từ đầu, nhà máy giấy Lee & Man đã có sự đầu tư rất lớn về công nghệ, tập trung sản xuất các loại giấy mà nhiều nhà máy sản xuất trong nước chưa đáp ứng được. Đồng thời, công ty lấy công nghệ xử lý giấy tái chế làm bệ phóng, hướng đến sản xuất theo mô hình kinh tế tuần hoàn, đóng góp vào phát triển bền vững của ngành và đất nước”, ông Patrick Chung chia sẻ.

Có thể thấy, Lee & Man cũng như các doanh nghiệp giấy bao bì có đủ tiềm lực sẽ có hướng đầu tư đúng đắn, không chỉ đáp ứng nhu cầu thị trường mà còn góp phần tăng năng lực cạnh tranh cho sản phẩm giấy trong nước.

Thế Mạnh Sản Xuất Bao Bì Của Công Ty Lee & Man - 2

Ngành Sản Xuất Giấy Gặp Khó Khăn Vì Giấy Phế Liệu

Là một trong những đơn vị nhập khẩu giấy phế liệu lớn nhất trong ngành sản xuất giấy, nhà máy giấy Lee & Man gặp không ít khó khăn khi có những quy định khắt khe hơn về nhập khẩu nguyên liệu sản xuất giấy.

Vấn đề nhập khẩu giấy phế liệu

Hiện trạng công ty giấy đầu tư sản xuất bột giấy để xuất khẩu từ giấy phế liệu nhập khẩu không chỉ gây khó khăn cho ngành giấy nội địa mà còn tiềm ẩn nguy cơ về môi trường nếu không sửa đổi quy định.

Theo thông tin từ Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam (VPPA), từ cuối năm 2017, một số doanh nghiệp giấy của nước ngoài và Việt Nam tìm cách liên doanh để sản xuất bột giấy tái chế (tức là đánh tơi giấy phế liệu, qua các quá trình làm sạch sơ bộ, sau đó xeo thành tấm, cuộn, hay ép thành khối bột giấy) để xuất khẩu.

Lý giải nguyên nhân của hiện tượng này, VPPA cho rằng là do một số nước trong khu vực thực hiện siết chặt việc kiểm soát môi trường, nâng cao hiệu quả hoạt động của ngành giấy, khuyến khích doanh nghiệp sản xuất giấy (nhà máy Lee & Man) đầu tư mở rộng với công nghệ hiện đại, cũng như đầu tư ra nước ngoài để xuất khẩu giấy trở lại. Đồng thời, thắt chặt việc cấp phép nhập khẩu giấy phế liệu làm nguyên liệu sản xuất, nên các doanh nghiệp thiếu nguyên liệu để sản xuất, cũng như thiếu hụt giấy thành phẩm, đặc biệt là giấy bao bì công nghiệp.

Hiện nay, cả nước có khoảng 300 doanh nghiệp ngành giấy với năng lực sản xuất đạt khoảng 200.000 tấn bột giấy mỗi năm. Tuy nhiên, không có doanh nghiệp sản xuất bột thương phẩm lớn, do đó các doanh nghiệp sản xuất giấy (công ty Lee & Man) không chủ động được nguồn nguyên liệu.

Được biết, nguyên liệu sản xuất bột giấy là dăm gỗ thì Việt Nam lại xuất khẩu với giá trị thấp, sau đó lại nhập khẩu bột giấy, giấy với giá cao. Đã có thời điểm giá xuất khẩu dăm gỗ của Việt Nam chỉ khoảng 110 – 120 USD/tấn trong khi giá nhập khẩu bột giấy ở mức giao động từ 800 – 900 USD/tấn.

Để sản xuất ra 1 tấn bột giấy thành phẩm, cần tới 1,2-1,3 tấn giấy phế liệu hoặc 4,1-4,3 tấn gỗ. Thế nhưng giấy phế liệu có sẵn trong nước được sử dụng lại chiếm phần nhỏ. Lý do là Việt Nam chưa có quy định và tiêu chuẩn cho công nghiệp tái chế ở Việt Nam, hệ thống pháp lý liên quan đến hoạt động thu gom vật liệu tái chế chậm phát triển và chưa có chính sách khuyến khích hoạt động thu gom và tái chế.

Ngành Sản Xuất Giấy Gặp Khó Khăn Vì Giấy Phế Liệu - 2

Công Ty Lee & Man Là Doanh Nghiệp Có Tầm Và Tâm

Công ty Lee & Man là doanh  nghiệp không chỉ có tầm mà còn có tâm ở chỗ doanh nghiệp luôn quan tâm đến đời sống nhân viên. Vì thế doanh nghiệp luôn được đáng giá cao là doanh nghiệp trong ngành sản xuất giấy phát triển bền vững.

Luôn quan tâm đến đời sống nhân viên

Nhà máy giấy Lee & Man được chọn là doanh nghiệp giấy duy nhất nằm trong Top 100 doanh nghiệp phát triển bền vững (PTBV) của Hội đồng Doanh nghiệp vì sự Phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD) và Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức. Đây là năm thứ 2 liên tiếp doanh nghiệp được vinh danh và đó chính là sự công nhận về những đóng góp tích cực của nhà máy Lee & Man cho địa phương và cộng đồng.

Khi mới bước chân vào thị trường Việt Nam, nhà máy Lee & Man Việt Nam gặp không ít khó khăn về bài toán lao động khi nguồn nhân lực lao động qua đào tạo ở Hậu Giang còn ít, chỉ đạt 17,7% vào năm 2010 và chưa đến 30% trong năm 2017. Điều quan trọng nhất chính là các hoạt động bồi dưỡng, đào tạo nguồn nhân lực khoa học và công nghệ, nhất là ở các cơ quan, tổ chức, đơn vị vẫn còn khá hạn chế. Sau những khó khăn ban đầu, doanh nghiệp đã tìm được cách giải quyết bằng việc chủ động đào tạo nhân lực chất lượng cao.

Cụ thể, nhà máy sản xuất giấy Lee & Man đã phối hợp với trường Cao đẳng Điện lực và Đại học Nông lâm TP.Hồ Chí Minh… để mở lớp đào tạo sinh viên ngành điện và kỹ thuật sản xuất giấy từ địa phương và tài trợ toàn bộ chi phí học tập, sinh hoạt cho các em.

Ngoài quan tâm đến đời sống nhân viên, công ty sản xuất giấy Lee & Man còn luôn quan tâm đến quy trình sản xuất xanh nhằm bảo vệ môi trường xanh sạch đẹp. Bằng cách đầu tư hệ thống xử lý nước thải vô cùng hiện đại với quy trình chuẩn mực trong ngành giấy.

Công Ty Lee & Man Là Doanh  Nghiệp Có Tầm Và Tâm - 2

Nhà Máy Lee & Man: Muốn Phát Triển, Hãy Đầu Tư Vào Công Nghệ

Theo nhà máy Lee & Man, doanh nghiệp giấy muốn mở rộng sản xuất thì trước hết nên tập trung thay đổi công nghệ. Công nghệ chính là chìa khóa thành công của thời đại số.

Doanh nghiệp trong nước còn yếu kém

Công ty giấy có vốn đầu tư lớn chưa chắc đáp ứng về mặt công nghệ tốt. Điển hình là một nhà máy giấy có vốn đầu từ 5.000 tỉ đồng với công suất dự kiến lên đến 200.000 tấn/năm bị phát hiện bỏ hoang ở Quảng Ngãi. Trước đó, một nhà máy với vốn đầu tư 3.000 tỉ đồng ở Long An không thể đi vào hoạt động do nhiều trục trặc trong quá trình 9 năm xây dựng. 

Theo báo cáo của VCCI, 75% doanh nghiệp sản xuất ở Việt Nam đang sử dụng máy móc lỗi thời và lạc hậu. Dựa trên thống kê của VPPA – Hiệp hội giấy và Bột giấy Việt Nam, doanh nghiệp giấy tại Việt Nam chủ yếu là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Công nghệ sản xuất đã lỗi thời, trong khi máy móc không đạt yêu cầu về chất lượng nên rất “ngốn” năng lượng. Bên cạnh đó, nhiều nhà máy không có khả năng xử lý nước thải. Do hạn chế công nghệ, nhiều công đoạn trong quy trình sản xuất phải thực hiện thủ công, làm giảm năng suất lao động và tăng rủi ro sai sót trong kỹ thuật.

Cuộc đua công nghệ giấy hiện nay thuộc về một số nhà máy có quy mô lớn, đa phần là các doanh nghiệp sản xuất giấy FDI. Lee & Man là một ví dụ điển hình vì ngay khi khởi công tại Hậu Giang, nhà máy giấy này đã chi hơn 650 triệu USD cho dây chuyền sản xuất giấy bao bì hiện đại thế giới từ những nhà cung cấp thiết bị sản xuất giấy hàng đầu như Cộng hòa Áo, Thuỵ Điển, Mỹ, Đức,… Dây chuyền có công suất lên 420.000 tấn/năm và được dự định sẽ nâng lên 1.420.000 tấn/năm. Việc tự động hóa hệ thống cũng giúp nhà máy tiết kiệm đáng kể nước và nhiên liệu. Đại diện công ty Lee & Man Việt Nam cho biết, tất cả các thiết bị của nhà máy đều mới 100%, được nhập trực tiếp từ Châu Âu và các nước khu vực G7.

Hơn nữa, công ty giấy Lee & Man còn đầu tư một lò hơi công suất 250T/h, 1 tuabin công suất 50MW, sử dụng công nghệ lò hơi tầng sôi tuần hoàn và công nghệ xử lý khí thải lưu huỳnh bằng đá vôi, lọc bụi bằng túi vải, hệ thống xử lý NOx trong khí thải nhà máy nhiệt điện nhằm tiết kiệm nhiên liệu, đồng thời bảo vệ môi trường. Nhờ vậy mà các thông số về môi trường của nhà máy đều đạt chuẩn của nhà nước, chất lượng nước thải sau xử lý cũng tốt hơn các công ty trong tỉnh và các nhà máy giấy khác.

Nhà Máy Lee & Man: Muốn Phát Triển, Hãy Đầu Tư Vào Công Nghệ - 2

Thế Mạnh Của Doanh Nghiệp FDI Ngành Sản Xuất Giấy

Được đầu tư từ công ty nước ngoài, nhà máy giấy Lee & Man sở hữu những ưu điểm vượt trội về quy mô, nguồn vốn lớn, công nghệ hiện đại hơn so với các doanh nghiệp nội địa trong ngành sản xuất giấy.

Cuộc chơi của những “ông lớn”

Dự án nhà máy giấy công suất lớn trong nước vẫn chưa được triển khai đúng hạn. Đơn cử, Công ty cổ phần Giấy An Bình Việt Nam đầu tư nhà máy sản xuất giấy hiện đại, có quy mô lớn với công suất 500.000 tấn sản phẩm/năm, tổng vốn đầu tư 3.600 tỷ đồng. Công ty giấy được xây dựng trên diện tích khoảng 17 ha tại Khu công nghiệp Bàu Bàng (Bình Dương) từ cuối năm 2014, theo kế hoạch sau 2 năm sẽ hoàn thành giai đoạn I với công suất thiết kế khoảng 100.000 tấn/năm.

Đến nay, nhà máy đã hoàn thành nhiều hạng mục xây dựng và đầu tư một trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) khá hiện đại. Tuy nhiên, hạng mục quan trọng nhất là đầu tư, lắp đặt dây chuyền, thiết bị sản xuất lại chưa hoàn thành. Trong khi đó những doanh nghiệp lớn như công ty Lee & Man được đầu tư mạnh về quy mô lẫn sản xuất, chiếm ưu thế so với các nhà máy trong nước.

Theo chuyên gia ngành giấy, nhu cầu giấy của Trung Quốc rất lớn, là cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh sản xuất, mở rộng đầu tư. Tuy nhiên, có một thực tế là, “miếng bánh” này chủ yếu thuộc về các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), nhiều doanh nghiệp đã xuất 100% sản phẩm sang thị trường Trung Quốc và là khối doanh nghiệp giấy đang tích cực nhất trong việc mở rộng sản xuất.

Một nhà máy sản xuất giấy khác thuộc nhà máy Lee & Man Việt Nam (do Tập đoàn Lee & Man Paper Hồng Kông – Trung Quốc làm chủ đầu tư với 100% vốn nước ngoài) ở Hậu Giang với công suất 420.000 tấn/năm, cũng đang được xây dựng. Theo dự báo, doanh nghiệp FDI có nhiều thế mạnh đầu tư, mở rộng sản xuất và họ sẽ chiếm hơn 50% thị phần ngành giấy trong vài năm nữa.

Thế Mạnh Của Doanh Nghiệp FDI Ngành Sản Xuất Giấy - 2

Công Ty Giấy Lee & Man: Ngành Giấy Năm 2020

Công ty giấy Lee & Man nhận định, ứng phó trước tình hình thị trường ngành giấy năm 2020. Đây sẽ là một năm đầy khó khăn cho các công ty sản xuất bao bì giấy.

Ngành giấy năm 2020

Nếu năm 2003, nền kinh tế Trung Quốc chỉ đóng góp khoảng 8.8% của nền kinh tế thế giới, thì đến năm 2019, con số này đã tăng lên 19.5% (tính theo sức mua tương đương (PPP)), so với Mỹ chỉ chiếm khoảng 15% tổng GPD thế giới. Cho thấy mức độ ảnh hưởng của nền kinh tế của Trung Quốc đến các thị trường khác hiện nay đang tăng lên rất nhiều lần so với hơn 15 năm trước.

Đối với ngành sản xuất giấy, các tác động lên cung và cầu hiện chưa quá lớn, nhưng nguồn cung của Trung Quốc bị sụt giảm, dẫn đến tăng cầu lên các thị trường khác. Hiện tại khó có thể mở rộng sản xuất thêm. Cộng với yếu tố tâm lý bất an của người tiêu dùng, giá cả dự báo sẽ tăng trong ngắn hạn, điển hình đã có một số nhà cung cấp điều chỉnh tăng giá trong tháng 2/2020.

Cụ thể: Các nhà máy giấy Duplex tại Hàn Quốc đã thông báo tăng giá USD20/tấn – USD30/tấn; Các nhà máy Ấn Độ (Duplex) đã công bố tăng giá USD30/tấn ngay đầu tháng 2. Các nhà cung cấp giấy Couche của Hàn Quốc cũng đưa thông tin dự kiến tăng giá USD20/tấn.

Việc tăng giá lần này không xuất phát 100% trực tiếp từ dịch Corona, mà một phần do giá cả của các nhà máy Ấn Độ đã ổn định khá lâu, một phần do giá nguyên liệu giấy, kể cả giấy thu hồi cũng đã tăng USD10-20/tấn từ tháng 01/2020 và đây là thời điểm phù hợp để các nhà sản xuất điều chỉnh tăng giá bán.

Ngành giấy Việt Nam vẫn đang đối mặt nhiều thách thức về cạnh tranh thị trường xuất khẩu và thị trường nội địa, doanh nghiệp sản xuất giấy sử dụng nguyên liệu giấy thu hồi vẫn chủ yếu phụ thuộc nguồn nhập khẩu.

Bên cạnh hoạt động sản xuất thì vấn đề xử lí thải được nhà máy giấy Lee & Man theo dõi sát sao mỗi ngày, mỗi giờ, thậm chí mỗi giây. 

Đến nay, hệ thống xử lí thải tại nhà máy gần như đã hoàn thiện và doanh nghiệp cũng đang đầu tư thêm để nâng cao chất lượng trong công tác xử lí thải của hệ thống. Có những chỉ tiêu đã vượt xa yêu cầu đến 50 lần, đại diện công ty sản xuất bao bì giấy Lee & Man Việt Nam cho hay.

Công Ty Giấy Lee & Man: Ngành Giấy Năm 2020 - 2

Nhà Máy Lee & Man: Ngành Giấy Gặp Khó Khăn Vì Giấy Phế Liệu

Là một trong những đơn vị nhập khẩu giấy phế liệu lớn nhất, nhà máy Lee & Man gặp không ít khó khăn khi có những quy định khắt khe hơn về nhập khẩu nguyên liệu sản xuất giấy.

Vấn đề nhập khẩu giấy phế liệu

Hiện trạng công ty giấy đầu tư sản xuất bột giấy để xuất khẩu từ giấy phế liệu nhập khẩu không chỉ gây khó khăn cho ngành giấy nội địa mà còn tiềm ẩn nguy cơ về môi trường nếu không sửa đổi quy định.

Theo thông tin từ Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam (VPPA), từ cuối năm 2017, một số doanh nghiệp giấy của nước ngoài và Việt Nam tìm cách liên doanh để sản xuất bột giấy tái chế (tức là đánh tơi giấy phế liệu, qua các quá trình làm sạch sơ bộ, sau đó xeo thành tấm, cuộn, hay ép thành khối bột giấy) để xuất khẩu.

Lý giải nguyên nhân của hiện tượng này, VPPA cho rằng là do một số nước trong khu vực thực hiện siết chặt việc kiểm soát môi trường, nâng cao hiệu quả hoạt động của ngành giấy, khuyến khích doanh nghiệp sản xuất giấy đầu tư mở rộng với công nghệ hiện đại, cũng như đầu tư ra nước ngoài để xuất khẩu giấy trở lại. Đồng thời, thắt chặt việc cấp phép nhập khẩu giấy phế liệu làm nguyên liệu sản xuất, nên các doanh nghiệp thiếu nguyên liệu để sản xuất, cũng như thiếu hụt giấy thành phẩm, đặc biệt là giấy bao bì công nghiệp.

Hiện nay, cả nước có khoảng 300 doanh nghiệp ngành giấy với năng lực sản xuất đạt khoảng 200.000 tấn bột giấy mỗi năm. Tuy nhiên, không có doanh nghiệp sản xuất bột thương phẩm lớn, do đó các doanh nghiệp sản xuất giấy (công ty giấy Lee & Man) không chủ động được nguồn nguyên liệu.

Được biết, nguyên liệu sản xuất bột giấy là dăm gỗ thì Việt Nam lại xuất khẩu với giá trị thấp, sau đó lại nhập khẩu bột giấy, giấy với giá cao. Đã có thời điểm giá xuất khẩu dăm gỗ của Việt Nam chỉ khoảng 110 – 120 USD/tấn trong khi giá nhập khẩu bột giấy ở mức giao động từ 800 – 900 USD/tấn.

Để sản xuất ra 1 tấn bột giấy thành phẩm, cần tới 1,2-1,3 tấn giấy phế liệu hoặc 4,1-4,3 tấn gỗ. Thế nhưng giấy phế liệu có sẵn trong nước được sử dụng lại chiếm phần nhỏ. Lý do là Việt Nam chưa có quy định và tiêu chuẩn cho công nghiệp tái chế ở Việt Nam, hệ thống pháp lý liên quan đến hoạt động thu gom vật liệu tái chế chậm phát triển và chưa có chính sách khuyến khích hoạt động thu gom và tái chế.

Nhà Máy Lee & Man: Ngành Giấy Gặp Khó Khăn Vì Giấy Phế Liệu - 2