Doanh Nghiệp Giấy Đối Diện Khủng Hoảng Thiếu Nguyên Liệu

Việc hạn chế thông thương hàng hóa tại các nước Châu Âu và Mỹ khiến các doanh nghiệp giấy trong nước gặp nhiều khó khăn, khủng hoảng về nguồn cung và cầu.

Thiếu hụt nguyên liệu nhập khẩu

Ngành Giấy Việt Nam nói riêng và Châu Á nói chung đang nhập khẩu giấy thu hồi (OCC, SOP, ONP…) chủ yếu từ Mỹ và các nước Châu Âu, nhưng khi các khu vực này đóng cửa, đồng nghĩa sẽ kéo theo tình trạng thiếu nguyên liệu cho các doanh nghiệp sản xuất giấy trong nước.

Chi tiết hơn, hãng tàu CMA cho biết đã giảm 23 tàu, hãng tàu Maersk và các hãng khác cũng áp dụng biện pháp tương tự. Một số hãng từ chối vận chuyển giấy thu hồi và tăng cước vận chuyển từ châu Âu về Đông Nam Á lên tới 2.500USD, thậm chí 4.000USD/cont 40’, (giá cước rất khó khăn để xuất khẩu giấy thu hồi). 

Theo thông tin từ Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam (VPPA), từ đầu tháng 3 tới nay đã xuất hiện tình trạng đầu cơ thu mua hàng loạt giấy thu hồi nội địa làm cho giá lề OCC tăng liên tục sau mỗi 2-3 ngày/lần và hiện nay đã có nhiều công ty giấy phía Bắc phải mua tới giá 4.000.000đ/tấn, tăng cao so với cùng kì năm ngoái.

Trong khi đó giá giấy thành phẩm chỉ mới tăng khoảng 200.000 – 300.000đ/tấn. Thực trạng này tạo áp lực rất lớn cho các nhà sản xuất giấy như công ty giấy Lee & Man, làm giá giấy thành phẩm (chắc chắn sẽ còn tiếp tục tăng cao trong thời gian tới), khi mà thị trường Trung Quốc vẫn có nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu giấy và giấy lớn.

Những nhà máy giấy có quy mô lớn như nhà máy Lee & Man, trữ lượng hàng tồn kho nguyên liệu đủ cho một quý trở lên và/hoặc có hệ thống thu gom trong nước tốt sẽ ít bị ảnh hưởng hơn, trong khi các công ty nhỏ hoặc có mức tồn kho nguyên liệu thấp sẽ bị tác động bất lợi, thậm chí phải tạm dừng hoạt động vì không có nguyên liệu sản xuất.

Trước hiện trạng này, VPPA khuyến cáo đến các nhà máy giấy Việt Nam cần bình tĩnh theo dõi diễn biến thị trường, tránh đua nhau đẩy giá nguyên liệu lên quá cao. Bên cạnh đó cần tích cực phối hợp với Hiệp hội để đàm phán thêm với các nhà cung cấp lớn, uy tín giữ cam kết, nhằm đảm bảo ổn định nguồn cung ứng nguyên liệu cho nhu cầu sản xuất giấy trong nước.

Doanh Nghiệp Giấy Đối Diện Khủng Hoảng Thiếu Nguyên Liệu - 2


Ngành Sản Xuất Giấy Nên Làm Thế Nào Trước Đại Dịch Kéo Dài?

Đối diện tình hình dịch bệnh “vô tiền khoáng hậu” hiện nay, ngành sản xuất giấy cần có kế hoạch ứng phó để giảm thiểu tác động đến doanh nghiệp và kinh tế ngành giấy nói chung.

Biến động ngành giấy sau mùa dịch

Theo đánh giá, hiện nay dự trữ nguyên liệu của các công ty giấy rất ít, dao động khoảng 1-2 tháng. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ không còn dự trữ hoặc gần cạn kiệt. Tình trạng không có nguyên liệu sản xuất buộc doanh nghiệp giấy phải tạm dừng hoạt động.

Nếu như các ngành khác ảnh hưởng bởi nguyên liệu từ Trung Quốc và một phần của thị trường châu  u thì ngành giấy bị tác động kép bởi cả nguyên liệu đầu vào và sản phẩm đầu ra do dịch tại Trung Quốc và châu  u, Mỹ. Khi Trung Quốc kiểm soát được dịch và bắt đầu cho doanh nghiệp hoạt động trở lại, các công ty Trung Quốc đã đẩy mạnh việc mua vào, càng tạo ra sự khan hiếm nguồn cung tại thị trường châu Á và thêm khó khăn cho các doanh nghiệp tại Việt Nam.

Cùng với đó, nguyên liệu cho sản xuất bao bì giấy từ giấy thu hồi có vai trò rất quan trọng trong sản xuất giấy bao bì: Năm 2018 nhu cầu sử dụng là 3,71 triệu tấn, năm 2019 là 4,5 triệu tấn và đến năm 2030 khoảng 11 triệu tấn. Tuy nhiên, tỷ lệ thu gom trong nước chỉ đạt khoảng 40%, còn lại 60% phải nhập khẩu. Ngoài ra, doanh nghiệp giấy Việt Nam có quy mô công suất sản xuất nhỏ, chủ yếu dưới 30.000 tấn/năm, đầu tư manh mún, không tập trung, quy trình sản xuất giấy còn lạc hậu với công nghệ, thiết bị cũ, chi phí vận hành cao, chất lượng sản phẩm kém.

Giá giấy thành phẩm tăng khoảng 200.000 – 300.000 đồng/tấn. Trong khi đó, thị trường xuất khẩu và trong nước đang giảm do cả khâu cung ứng khó khăn, vận chuyển tăng giá và nhu cầu thị trường không cao. Các doanh nghiệp sản xuất giấy ảnh hưởng cả đầu vào lẫn đầu ra. Từ lâu, nguồn cung giấy chủ yếu thông qua nhập khẩu, chưa có doanh nghiệp nội địa nào đứng ra tổ chức thu mua, kinh doanh giấy phế liệu chuyên nghiệp, có quy mô.

Công ty giấy Lee & Man không đứng ngoài những ảnh hưởng chung của ngành. Nhà máy Lee & Man đã thực hiện các biện pháp cắt giảm sản xuất, kiểm soát hoạt động trong nhà máy… từ khi dịch bệnh được công bố.

Trước tình hình này, Chính phủ và Bộ Tài chính, Bộ Công Thương cần có các chính sách hỗ trợ các công ty giấy trong nước như  miễn, giảm và nộp chậm, hoàn thuế giá trị gia tăng. Hỗ trợ vốn vay ưu đãi, hạ lãi suất và giãn trả nợ ngân hàng cho doanh nghiệp ngành giấy nhằm hỗ trợ trực tiếp vào việc mua nguyên liệu đầu vào. Đồng thời, kiến nghị Bộ Công Thương đề xuất với các nhà cung cấp không đơn phương tăng giá nguyên liệu hoặc hủy đơn hàng với lý do dịch bệnh.

Ngành Sản Xuất Giấy Nên Làm Thế Nào Trước Đại Dịch Kéo Dài? - 2


Công Ty Giấy Lee & Man Góp Phần Sức Bật Kinh Tế Việt Nam

Nền kinh tế ngày càng được mở rộng, nhu cầu thị trường ngày càng tăng, việc các ngành sản xuất triển khai các kế hoạch điều chỉnh để thích ứng với sự tăng trưởng là phương án tất yếu. Công ty giấy Lee & Man cũng cần đảm bảo điều này.

Trong sản xuất, ứng dụng công nghệ cho phép doanh nghiệp nâng cao chất lượng, đa dạng hoá sản phẩm, tăng sản lượng và năng suất lao động, tiết kiệm nguyên vật liệu, tăng khả năng cạnh tranh và mở rộng thị trường. Theo đó, việc mở rộng sản xuất của doanh nghiệp còn nhằm mục đích nâng cấp công nghệ phục vụ sản xuất an toàn, hiệu quả và bền vững hơn. Vì vậy, đòi hỏi nhà máy Lee & Man cần phải đầu tư thời gian, công sức, nguồn lực vào các mục tiêu phi tài chính liên quan đến môi trường, xã hội.

Công ty sản xuất Lee & Man đóng góp phát triển kinh tế xã hội

Năm 2017, doanh nghiệp giấy Lee & Man chính thức hoạt động tại tỉnh Hậu Giang. Và đây cũng là gian đoạn đầu tuy phải đối diện với các thách thức khó tránh khỏi về vận hành và môi trường, nhưng công ty giấy đã ghi nhận những đóng góp và liên tục cải thiện khâu xử lý, chính sách hoạt động. Qua đó, doanh nghiệp giấy này đã chứng minh những nỗ lực của mình và trở thành một trong Top 100 doanh nghiệp bền vững tổ chức bởi Hội đồng Doanh nghiệp vì sự Phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD) và VCCI.

Thừa hưởng sự đầu tư có trách nhiệm của doanh nghiệp, địa phương sẽ có điều kiện thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội. Doanh nghiệp sản xuất giấy Lee & Man đã đóng góp vào ngân sách tỉnh Hậu Giang hàng trăm tỷ đồng mỗi năm. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng của địa phương, góp vào quỹ an sinh xã hội tỉnh, xây nhà tình thương, trường mẫu giáo, hỗ trợ học bổng cho các em học sinh… Lee & Man cũng giúp giải quyết việc làm cho hàng ngàn lao động địa phương và có hơn 1.100 nhân viên với hơn 95% là người Việt.

Vì vậy, ông Patrick Chung, TGĐ Lee & Man Việt Nam chia sẻ về chiến lược của doanh nghiệp: “Bên cạnh sự đầu tư tài chính, chúng tôi không ngừng hướng tới sự sáng tạo, đổi mới, áp dụng công nghệ thân thiện với môi trường, đóng góp cho sự phát triển kinh tế xã hội của tỉnh… Mặt khác, chúng tôi luôn truyền tải tinh thần PTBV đến mỗi nhân viên để chính họ cùng với công ty sẽ quyết tâm thực hiện mục tiêu này.”

Công Ty Giấy Lee & Man Góp Phần Sức Bật Kinh Tế Việt Nam - 2


Thách Thức Mở Rộng Ngành Của Công Ty Giấy Lee & Man

Theo Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam (VPPA), trong 5-10 năm tới, nhu cầu tiêu dùng giấy bao bì dự báo tăng trưởng 14-18%/năm. Do đó, tiềm năng tăng năng lực sản xuất đối với giấy bao bì là rất lớn. Hiện nay, các doanh nghiệp Việt Nam cũng đã hoạt động với năng suất cao, điển hình như công ty giấy Lee & Man Việt Nam với sản lượng 420.000 tấn trong một năm.

Thách thức trước sự tăng trưởng của ngành

Với sự bùng nổ xu hướng thương mại điện tử và truyền thông kỹ thuật số cũng sẽ kéo theo sự tăng trưởng mạnh nhu cầu bao bì đóng gói. 

Và xu hướng sử dụng những sản phẩm thân thiện môi trường từ, hứa hẹn tiềm năng phát triển không nhỏ cho ngành, đặc biệt là giấy bao bì thực phẩm thay thế cho các sản phẩm nhựa dùng một lần. Phù hợp với định hướng hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách về bảo vệ môi trường, thúc đẩy việc thu gom, phân loại, tái chế, phát động bởi Bộ Tài nguyên và Môi trường trong suốt thời gian vừa qua. Song song đó, các Hiệp định thương mại tự do cũng mang lại cơ hội xuất khẩu giấy bao bì và bao bì của Việt Nam vào thị trường ưu đãi thuế.

Năm 2019, hoạt động xuất khẩu Việt Nam tăng trưởng cao, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt ngưỡng 500 tỷ USD và đạt 516 tỷ USD. Điểm sáng về kinh tế Việt Nam là động lực lớn cho doanh nghiệp giấy Việt Nam đạt được những con số ấn tượng trong năm qua: xuất khẩu giấy đạt sản lượng 1,0 triệu tấn, tăng trưởng 23,6%, tiêu dùng giấy toàn ngành ước tính đạt 5,432 triệu tấn, tăng trưởng 9,8%. Với xu hướng xuất khẩu tăng trưởng mạnh mẽ trong thời gian qua và sắp tới, nhu cầu về giấy sẽ luôn ở mức cao. Nhà máy Lee & Man được xây dựng tại Hậu Giang , với dây chuyền sản xuất giấy bao bì công nghệ cao (nhập khẩu từ Âu – Mỹ) từ nguồn nguyên liệu giấy tái chế trị giá 650 triệu đô la Mỹ. Công ty giấy Lee & Man Việt Nam cũng nhận được sự hậu thuẫn tài chính từ tập đoàn mẹ Lee & Man Hongkong. Do đó, xét về tài lực, tiềm năng mở rộng sản xuất của doanh nghiệp sản xuất giấy là rất lớn. Nếu nâng công suất, trước mắt, Lee & Man có thể góp phần giải quyết sự thiếu hụt nguồn cung giấy bao bì trong nước; đồng thời góp phần gia tăng kim ngạch xuất khẩu của toàn ngành giấy nhờ hoạt động xuất khẩu được đẩy mạnh song song.

Thách Thức Mở Rộng Ngành Của Công Ty Giấy Lee & Man - 2