Công Ty Giấy Lee & Man: Thách Thức Lớn Trong Ngành Giấy

Sử dụng hơn 95% nguyên liệu đã qua sử dụng, chi hàng triệu USD mỗi năm cho công tác xử lý chất thải, Công ty giấy Lee & Man Việt Nam đang theo đuổi mục tiêu sản xuất năng suất mà vẫn đảm bảo yếu tố xanh gắn với phát triển bền vững và hướng đến mô hình kinh tế tuần hoàn. Đây là một đề bài khó nhưng Lee & Man vẫn cố gắng theo đuổi.

Công ty giấy Lee & Man đối mặt với thách thức

Trong năm 2019, hoạt động xuất khẩu Việt Nam tăng trưởng cao, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt ngưỡng 500 tỷ USD và đạt 516 tỷ USD. Điểm sáng về kinh tế Việt Nam là động lực lớn cho thị trường giấy Việt Nam đạt được những con số ấn tượng trong năm qua: xuất khẩu giấy đạt sản lượng 1,0 triệu tấn, tăng trưởng 23,6%, tiêu dùng giấy toàn ngành ước tính đạt 5,432 triệu tấn, tăng trưởng 9,8%. Với xu hướng xuất khẩu tăng trưởng mạnh mẽ trong thời gian qua và sắp tới, nhu cầu về giấy sẽ luôn ở mức cao.

Mặt khác, xu hướng bùng nổ thương mại điện tử và truyền thông kỹ thuật số cũng sẽ kéo theo sự tăng trưởng mạnh nhu cầu bao bì đóng gói. Bên cạnh đó, những sản phẩm thân thiện môi trường từ giấy đang có xu hướng lên ngôi, hứa hẹn tiềm năng phát triển không nhỏ cho ngành, đặc biệt là giấy bao bì thực phẩm thay thế cho các sản phẩm nhựa dùng một lần. Điều này cũng phù hợp với định hướng hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách về bảo vệ môi trường, thúc đẩy việc thu gom, phân loại, tái chế, phát động bởi Bộ Tài nguyên và Môi trường trong suốt thời gian vừa qua. Song song đó, các Hiệp định thương mại tự do cũng mang lại cơ hội xuất khẩu giấy bao bì và bao bì của Việt Nam vào thị trường ưu đãi thuế.

Tuy nhiên, ngành giấy Việt Nam cũng đối mặt với nhiều thách thức. Hiện tại, trong nước có trên 300 doanh nghiệp giấy tham gia sản xuất. Tuy nhiên, đa phần trong số đó là doanh nghiệp quy mô nhỏ, công nghệ lạc hậu. Mặt khác, không nhiều các doanh nghiệp trong nước có khả năng sản xuất bao bì cao cấp. Để có thể đáp ứng nhu cầu giấy bao bì ngày càng tăng cao, ngành giấy buộc phải có giải pháp mở rộng quy mô, bắt đầu từ chính các doanh nghiệp giấy có thế mạnh sản xuất mặt hàng này.

Công ty Lee & Man cũng đứng trước thách thức lớn về môi trường như bao doanh nghiệp khác khi lần đầu vận hành thử nhà máy Lee & Man tại Hậu Giang. Đó là bài học lớn giúp doanh nghiệp tự điều chỉnh, xem xét và cẩn trọng trong khâu sản xuất, xử lý chất thải… Cho đến nay, hệ thống này gần như đã hoàn thiện. Thậm chí, có những chỉ tiêu trong xử lý thải, doanh nghiệp đã có những chỉ số vượt xa yêu cầu.

Công Ty Giấy Lee & Man: Thách Thức Lớn Trong Ngành Giấy - 2

Ngành Sản Xuất Giấy Gặp Khó Khăn Vì Giấy Phế Liệu

Là một trong những đơn vị nhập khẩu giấy phế liệu lớn nhất trong ngành sản xuất giấy, nhà máy giấy Lee & Man gặp không ít khó khăn khi có những quy định khắt khe hơn về nhập khẩu nguyên liệu sản xuất giấy.

Vấn đề nhập khẩu giấy phế liệu

Hiện trạng công ty giấy đầu tư sản xuất bột giấy để xuất khẩu từ giấy phế liệu nhập khẩu không chỉ gây khó khăn cho ngành giấy nội địa mà còn tiềm ẩn nguy cơ về môi trường nếu không sửa đổi quy định.

Theo thông tin từ Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam (VPPA), từ cuối năm 2017, một số doanh nghiệp giấy của nước ngoài và Việt Nam tìm cách liên doanh để sản xuất bột giấy tái chế (tức là đánh tơi giấy phế liệu, qua các quá trình làm sạch sơ bộ, sau đó xeo thành tấm, cuộn, hay ép thành khối bột giấy) để xuất khẩu.

Lý giải nguyên nhân của hiện tượng này, VPPA cho rằng là do một số nước trong khu vực thực hiện siết chặt việc kiểm soát môi trường, nâng cao hiệu quả hoạt động của ngành giấy, khuyến khích doanh nghiệp sản xuất giấy (nhà máy Lee & Man) đầu tư mở rộng với công nghệ hiện đại, cũng như đầu tư ra nước ngoài để xuất khẩu giấy trở lại. Đồng thời, thắt chặt việc cấp phép nhập khẩu giấy phế liệu làm nguyên liệu sản xuất, nên các doanh nghiệp thiếu nguyên liệu để sản xuất, cũng như thiếu hụt giấy thành phẩm, đặc biệt là giấy bao bì công nghiệp.

Hiện nay, cả nước có khoảng 300 doanh nghiệp ngành giấy với năng lực sản xuất đạt khoảng 200.000 tấn bột giấy mỗi năm. Tuy nhiên, không có doanh nghiệp sản xuất bột thương phẩm lớn, do đó các doanh nghiệp sản xuất giấy (công ty Lee & Man) không chủ động được nguồn nguyên liệu.

Được biết, nguyên liệu sản xuất bột giấy là dăm gỗ thì Việt Nam lại xuất khẩu với giá trị thấp, sau đó lại nhập khẩu bột giấy, giấy với giá cao. Đã có thời điểm giá xuất khẩu dăm gỗ của Việt Nam chỉ khoảng 110 – 120 USD/tấn trong khi giá nhập khẩu bột giấy ở mức giao động từ 800 – 900 USD/tấn.

Để sản xuất ra 1 tấn bột giấy thành phẩm, cần tới 1,2-1,3 tấn giấy phế liệu hoặc 4,1-4,3 tấn gỗ. Thế nhưng giấy phế liệu có sẵn trong nước được sử dụng lại chiếm phần nhỏ. Lý do là Việt Nam chưa có quy định và tiêu chuẩn cho công nghiệp tái chế ở Việt Nam, hệ thống pháp lý liên quan đến hoạt động thu gom vật liệu tái chế chậm phát triển và chưa có chính sách khuyến khích hoạt động thu gom và tái chế.

Ngành Sản Xuất Giấy Gặp Khó Khăn Vì Giấy Phế Liệu - 2

Công Ty Lee & Man Là Doanh Nghiệp Có Tầm Và Tâm

Công ty Lee & Man là doanh  nghiệp không chỉ có tầm mà còn có tâm ở chỗ doanh nghiệp luôn quan tâm đến đời sống nhân viên. Vì thế doanh nghiệp luôn được đáng giá cao là doanh nghiệp trong ngành sản xuất giấy phát triển bền vững.

Luôn quan tâm đến đời sống nhân viên

Nhà máy giấy Lee & Man được chọn là doanh nghiệp giấy duy nhất nằm trong Top 100 doanh nghiệp phát triển bền vững (PTBV) của Hội đồng Doanh nghiệp vì sự Phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD) và Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức. Đây là năm thứ 2 liên tiếp doanh nghiệp được vinh danh và đó chính là sự công nhận về những đóng góp tích cực của nhà máy Lee & Man cho địa phương và cộng đồng.

Khi mới bước chân vào thị trường Việt Nam, nhà máy Lee & Man Việt Nam gặp không ít khó khăn về bài toán lao động khi nguồn nhân lực lao động qua đào tạo ở Hậu Giang còn ít, chỉ đạt 17,7% vào năm 2010 và chưa đến 30% trong năm 2017. Điều quan trọng nhất chính là các hoạt động bồi dưỡng, đào tạo nguồn nhân lực khoa học và công nghệ, nhất là ở các cơ quan, tổ chức, đơn vị vẫn còn khá hạn chế. Sau những khó khăn ban đầu, doanh nghiệp đã tìm được cách giải quyết bằng việc chủ động đào tạo nhân lực chất lượng cao.

Cụ thể, nhà máy sản xuất giấy Lee & Man đã phối hợp với trường Cao đẳng Điện lực và Đại học Nông lâm TP.Hồ Chí Minh… để mở lớp đào tạo sinh viên ngành điện và kỹ thuật sản xuất giấy từ địa phương và tài trợ toàn bộ chi phí học tập, sinh hoạt cho các em.

Ngoài quan tâm đến đời sống nhân viên, công ty sản xuất giấy Lee & Man còn luôn quan tâm đến quy trình sản xuất xanh nhằm bảo vệ môi trường xanh sạch đẹp. Bằng cách đầu tư hệ thống xử lý nước thải vô cùng hiện đại với quy trình chuẩn mực trong ngành giấy.

Công Ty Lee & Man Là Doanh  Nghiệp Có Tầm Và Tâm - 2

Thế Mạnh Của Doanh Nghiệp FDI Ngành Sản Xuất Giấy

Được đầu tư từ công ty nước ngoài, nhà máy giấy Lee & Man sở hữu những ưu điểm vượt trội về quy mô, nguồn vốn lớn, công nghệ hiện đại hơn so với các doanh nghiệp nội địa trong ngành sản xuất giấy.

Cuộc chơi của những “ông lớn”

Dự án nhà máy giấy công suất lớn trong nước vẫn chưa được triển khai đúng hạn. Đơn cử, Công ty cổ phần Giấy An Bình Việt Nam đầu tư nhà máy sản xuất giấy hiện đại, có quy mô lớn với công suất 500.000 tấn sản phẩm/năm, tổng vốn đầu tư 3.600 tỷ đồng. Công ty giấy được xây dựng trên diện tích khoảng 17 ha tại Khu công nghiệp Bàu Bàng (Bình Dương) từ cuối năm 2014, theo kế hoạch sau 2 năm sẽ hoàn thành giai đoạn I với công suất thiết kế khoảng 100.000 tấn/năm.

Đến nay, nhà máy đã hoàn thành nhiều hạng mục xây dựng và đầu tư một trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) khá hiện đại. Tuy nhiên, hạng mục quan trọng nhất là đầu tư, lắp đặt dây chuyền, thiết bị sản xuất lại chưa hoàn thành. Trong khi đó những doanh nghiệp lớn như công ty Lee & Man được đầu tư mạnh về quy mô lẫn sản xuất, chiếm ưu thế so với các nhà máy trong nước.

Theo chuyên gia ngành giấy, nhu cầu giấy của Trung Quốc rất lớn, là cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh sản xuất, mở rộng đầu tư. Tuy nhiên, có một thực tế là, “miếng bánh” này chủ yếu thuộc về các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), nhiều doanh nghiệp đã xuất 100% sản phẩm sang thị trường Trung Quốc và là khối doanh nghiệp giấy đang tích cực nhất trong việc mở rộng sản xuất.

Một nhà máy sản xuất giấy khác thuộc nhà máy Lee & Man Việt Nam (do Tập đoàn Lee & Man Paper Hồng Kông – Trung Quốc làm chủ đầu tư với 100% vốn nước ngoài) ở Hậu Giang với công suất 420.000 tấn/năm, cũng đang được xây dựng. Theo dự báo, doanh nghiệp FDI có nhiều thế mạnh đầu tư, mở rộng sản xuất và họ sẽ chiếm hơn 50% thị phần ngành giấy trong vài năm nữa.

Thế Mạnh Của Doanh Nghiệp FDI Ngành Sản Xuất Giấy - 2

Tiết Kiệm Năng Lượng, Giảm Chi Phí Cho Nhà Máy Giấy Lee & Man

Nhà máy giấy Lee & Man có thể giảm chi phí sản xuất đáng kể khi thực hiện các giải pháp cải tiến công nghệ, tiết kiệm năng lượng. Bên cạnh đó còn giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

Giải pháp cho doanh nghiệp

Doanh nghiệp giấy nếu có đủ  điều kiện để sản xuất “sạch” hơn, sản phẩm hoàn toàn có khả năng cạnh tranh trên trường quốc tế. Đồng thời có cơ hội tiếp cận dễ dàng hơn tới các nguồn tài chính, cải thiện môi trường làm việc; tham gia vào công cuộc bảo tồn tài nguyên, bảo tồn nguồn nước và bảo tồn năng lượng. Nếu làm tốt việc này thì một doanh nghiệp sản xuất giấy quy mô vừa và nhỏ cũng có thể tiết kiệm từ 6-15% nguyên liệu thô (xơ và hóa chất tẩy), mang lại lợi ích khoảng 4 tỷ đồng mỗi năm. Theo số liệu từ Trung tâm sản xuất sạch Việt Nam, chỉ tính trên 9 doanh nghiệp sản xuất giấy và bột giấy tham gia chương trình đã giảm khối lượng tiêu thụ nguyên liệu thô 700 tấn tre, nứa mỗi năm; giảm tiêu thụ nhiên liệu than 217 tấn/năm; dầu FO giảm trên 788 nghìn lít; giảm 1.850 m3 nước/năm đồng thời giảm khối lượng nước thải 1.850.000 m3; lượng khí CO2 giảm 5.890 tấn/năm. Số tiền các công ty giấy tiết kiệm hàng năm là trên 10 tỷ đồng tương đương 720.000 USD trong khi tổng số tiền đầu tư cho sản xuất sạch hơn chỉ là 3,3 tỷ đồng với thời gian hoàn vốn ngắn dưới 1 năm. Đây cũng chính là mục tiêu công ty Lee & Man theo đuổi khi đầu tư tại Việt Nam.

Như vậy, nếu tính cả ngành sản xuất giấy và bột giấy, tiềm năng tiết kiệm nước khoảng từ 15-20%, tương đương với khoản tiền chi phí mỗi năm là 275 triệu đồng. Hiện nay, chi phí năng lượng trong ngành đang ở mức từ 12-15% tổng chi phí. Chỉ cần áp dụng các biện pháp đơn giản và chi phí thấp, sẽ giảm được từ 2 tới 3%; còn nếu thực hiện các giải pháp công nghệ như nhà máy Lee & Man, có thể đạt tới mức bảo tồn năng lượng từ 20 – 25%. Điều này được minh chứng rõ ràng, nếu so sánh mức độ tiêu thụ tài nguyên trong sản xuất giấy và bột giấy ở nước ta với các nước trên thế giới.

Tiết Kiệm Năng Lượng, Giảm Chi Phí Cho Nhà Máy Giấy Lee & Man - 2

Nhà Máy Giấy Lee & Man: Bí Quyết Vàng Để Phát Triển Bền Vững

Nhà máy giấy Lee & Man là một trong số ít doanh nghiệp giấy đủ điều kiện để phát triển bền vững trong thị trường ngành giấy Việt Nam trước vô vàn khó khăn.

Công nghệ là chìa khóa chủ chốt

Tính đến tháng 1/2020, theo ước tính, các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài đã giải ngân được 1,6 tỷ USD, tăng 3,2% so với cùng kỳ năm 2019. Trong danh sách các doanh nghiệp PTBV do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố hàng năm, những doanh nghiệp FDI như Coca-cola, Heineken, Unilever, công ty giấy Lee & Man… luôn chiếm những vị trí dẫn đầu. So với các doanh nghiệp trong nước, các doanh nghiệp FDI có nhiều lợi thế PTBV nhờ tiềm lực tài chính mạnh, sở hữu các dự án đầu tư toàn cầu chiến lược đầu tư bài bản, nguồn nhân lực chất lượng cao, thị trường rộng, công nghệ hiện đại.

Lấy ví dụ ngành sản xuất giấy, giấy bao bì là sản phẩm chiếm gần 50% tổng tiêu thụ toàn ngành giấy nhưng rất ít doanh nghiệp trong nước sản xuất được. Trong đó, công ty Lee & Man là 1 trong số ít công ty sản xuất bao bì giấy FDI quy mô lớn có thể mạnh sản xuất giấy bao bì từ nguyên liệu giấy tái chế.

Cái nhìn về thị trường Việt Nam

Yếu tố đầu tiên doanh nghiệp nước ngoài xem xét khi chuyển đến Việt Nam đầu tư là liệu có thể sản xuất sản phẩm mong muốn của mình ở đó không. Ở Trung Quốc, dễ dàng để tìm một công ty sản xuất cho bất kỳ loại sản phẩm nào. Và không chỉ một, Trung Quốc có hàng chục hoặc thậm chí hàng trăm nhà sản xuất với năng lực và kinh nghiệm như nhau.

Việt Nam chưa có mức độ đa dạng trong sản xuất như Trung Quốc, nhưng ngành sản xuất Việt Nam thì hơn hẳn Bangladesh và Campuchia. Các mặt hàng xuất khẩu hàng đầu của Việt Nam bao gồm máy móc, hàng may mặc và dệt may, giày dép và mũ nón, thực phẩm, đồ uống và kim loại, giấy và bao bì giấy…

Tuy nhiên, một trong nhiều yếu tố để doanh nghiệp nước ngoài cân nhắc là chất lượng lao động của Việt Nam với mặt hàng sản xuất cần sự tinh vi, đòi hỏi mức độ chính xác kỹ thuật cao như các bộ phận hàng không vũ trụ, linh kiện máy bay… Đây cũng là một vấn đề khó khăn cho các doanh nghiệp giấy.

Nhà Máy Giấy Lee & Man: Bí Quyết Vàng Để Phát Triển Bền Vững - 2


Công Ty Giấy Lee & Man: Sự Chuyển Dịch Của Ngành Giấy

Công ty giấy Lee & Man cho biết nhu cầu sử dụng giấy bao bì tăng mạnh trong nhiều năm tới. Tuy nhiên ngành giấy vẫn còn nhiều bất cập có thể gây khó khăn cho doanh nghiệp sản xuất.

Môi trường và sản xuất giấy

Năm 2019 nổi bật với phong trào bảo vệ môi trường, chưa có năm nào mà đề tài ô nhiễm môi trường lại “nóng” như năm này. Rất nhiều doanh nghiệp lên chiến dịch nói không với đồ nhựa, túi nhựa thay vào đó là sử dụng bao bì giấy như giải pháp xanh thay thế. 

Công ty Lee & Man có nhiều cơ hội và triển vọng để phát triển nhờ vào hiệu ứng của các hiệp định thương mại tự do mang lại, phải kể đến là Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) với lộ trình miễn thuế nhiều mặt hàng xuống 0%.

Với việc ký kết Hiệp định thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA) cũng sẽ giúp các ngành công nghiệp sử dụng sản phẩm của ngành giấy tiếp cận sâu rộng hơn với thị trường này.

Tuy doanh nghiệp giấy Lee & Man có nhiều cơ hội phát triển, nhưng vẫn cần phải chú ý đến giải quyết những vấn đề bất cập như thiếu hụt nguyên liệu cho ngành giấy, bằng những cách như tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong việc nhập khẩu hàng hóa làm nguyên liệu sản xuất, đặc biệt trong việc nhập khẩu giấy thu hồi làm nguyên liệu sản xuất. 

Tiếp theo là tìm kiếm những thị trường mới, xây dựng chính sách quy định, định hướng và phân vùng đầu tư, tận dụng tối đa được lợi thế về địa lý và nguyên liệu sản xuất, tránh việc đầu tư quá tập trung tại một hoặc một số địa phương, trong khi cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng được tốc độ đầu tư của các dự án từ đó dẫn đến quá tải về cơ sở hạ tầng. Đây cũng chính là những điều kiện cần để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp sản xuất giấy Lee & Man.

Đây là những dự đoán cũng như những chính sách, hướng đi, để đẩy mạnh nhà máy giấy sản xuất bao bì trong nước phát triển mạnh mẽ hơn trong năm 2019. Dù có nhiều thách thức, nhưng vẫn có nhiều điều kiện thuận lợi để tin tưởng rằng ngành sản xuất giấy bao bì Việt Nam sẽ có những bước chuyển mình mạnh mẽ.

Công Ty Giấy Lee & Man: Sự Chuyển Dịch Của Ngành Giấy - 2

Ngành Sản Xuất Giấy Đối Mặt Với Khủng Hoảng Như Thế Nào?

Từ sau tết 2020, ngành sản xuất giấy thế giới nói chung, Việt Nam nói riêng đều phải đối mặt với các khủng hoảng.

Thiếu hụt nguyên liệu đầu vào

Ngành Giấy Việt Nam nói riêng và Châu Á nói chung đang nhập khẩu giấy thu hồi (OCC, SOP, ONP…) chủ yếu từ Mỹ và các nước Châu Âu, nhưng khi các khu vực này đóng cửa, đồng nghĩa sẽ kéo theo tình trạng thiếu nguyên liệu cho các doanh nghiệp sản xuất giấy trong nước.

Theo thông tin từ Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam (VPPA), từ đầu tháng 3 tới nay đã xuất hiện tình trạng đầu cơ thu mua hàng loạt giấy thu hồi nội địa làm cho giá lề OCC tăng liên tục sau mỗi 2-3 ngày/lần và hiện nay đã có nhiều công ty sản xuất bao bì giấy phía Bắc phải mua tới giá 4.000.000đ/tấn, tăng cao so với cùng kì năm ngoái.

Trong khi đó giá giấy thành phẩm chỉ mới tăng khoảng 200.000 – 300.000đ/tấn. Thực trạng này tạo áp lực rất lớn cho các nhà máy giấy Lee & Man hay tương tự, làm giá giấy thành phẩm (chắc chắn sẽ còn tiếp tục tăng cao trong thời gian tới), khi mà thị trường Trung Quốc vẫn có nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu giấy và giấy lớn.

Lượng cầu giảm mạnh

Từ sau tết, nhiều DN sản xuất bao bì trong tình trạng đơn hàng sụt giảm mạnh, mức giảm lên đến 30%-50%. Các nước lớn hạn chế thông quan nhập khẩu, khiến nhiều doanh nghiệp không xuất được hàng, nguồn cầu giảm. Công ty Lee & Man với thế mạnh xuất khẩu, thế nhưng trong thời điểm này gặp không ít khó khăn do giao thương đình trệ.

Theo Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam (VPPA) cho biết, hiện các nhà cung cấp giấy phế liệu cho Việt Nam hủy đơn hàng rất nhiều. DN ngành giấy chiu tác động bởi đầu vào lẫn đầu ra sản xuất. Chưa kể nguồn nguyên liệu thiếu hụt, kì hạn thanh toán nợ ngân hàng… trở thành gánh nặng cho nhiều doanh nghiệp lúc này. Nhà máy giấy Lee & Man từ đầu mùa dịch đã thực hiện biện pháp cách ly, hạn chế đối với các nhân viên người Trung Quốc, đồng thời cần phải đảm bảo nhà máy vận hành ổn định.

Qua khó khăn này là bức tranh bộc lộ những yếu điểm của ngành, nhất là tình trạng phụ thuộc quá nhiều vào nhập khẩu nguyên liệu bột giấy. Trong tổng số các nguồn nguyên liệu sản xuất giấy thì có tới 70% là từ giấy loại, trong đó gần 50% số nguyên liệu này phải nhập khẩu, 50% còn lại là từ việc thu gom giấy tái chế nhưng còn nhỏ lẻ.

Ngành Sản Xuất Giấy Đối Mặt Với Khủng Hoảng Như Thế Nào? - 2


Nhà Máy Giấy Lee & Man: Tổng Quan Thị Trường Giấy

Nhà máy giấy Lee & Man được xây dựng tại tỉnh Hậu Giang vào năm 2017. Trải qua 2 năm từng bước phát triển, công ty Lee & Man cũng đã đối mặt với không ít khó khăn trước thị trường ngành giấy Việt Nam.

Tổng quan ngành giấy trong những năm gần đây

Ngành giấy trong năm 2019 đã chiếm tổng lượng tiêu thụ đến con số là 3.818 triệu tấn trên năm, tỷ trọng 77.2% trên tổng lượng tiêu dùng các loại giấy. Tăng trưởng 20% so với cùng kỳ, mức tăng trưởng về lượng cao nhất trong ngành bao bì giấy Việt Nam.

Trong tổng sản lượng đó thì có 3.17 triệu tấn giấy không tráng phấn, chiếm tỷ trọng 83%, giấy bìa tráng phấn đạt 648.400 tấn, chiến tỷ trọng 17%. Sản xuất giấy làm bao bì chiếm tỷ trọng cực kì cao trong ngành sản xuất giấy, lên đến 81.3%. Giấy làm bao bì là mặt hàng xuất khẩu tăng mạnh nhất đạt 641.000 tấn, chiếm tỷ trọng 79.2% trên tổng lượng các loại giấy và tăng trưởng đến 99% so với cùng kỳ.

Bên cạnh những con số nổi bật này, thì có những bất cập mà trong năm 2019 chúng ta cần phải giải quyết để ngành giấy phát triển trong năm 2020. Đầu tiên là nhu cầu giấy bao bì tại Trung Quốc giảm mạnh bởi chiến tranh thương mại Mỹ-Trung và sự cạnh tranh gay gắt đến từ các nước trong khu vực như Thái Lan, Indonesia, Ấn Độ, Malaysia.

Do đó giá giấy bao bì trên thị trường trong nước bị giảm một cách đáng kể. Sản lượng sản xuất và bán ra tuy có ổn định, tuy nhiên giá bán ra giảm mạnh, trong khi giá giấy nguyên liệu và các chi phí đầu vào tăng khiến doanh thu sụt giảm nhanh một cách chóng mặt.

Mặc khác, các doanh nghiệp giấy Việt Nam đang gặp phải sự cạnh tranh khốc liệt với khối ngoại. Ông Hoàng Trung Sơn, Tổng Giám đốc công ty TNHH Giấy Đồng Tiến Bình Dương, cho hay khối nội đang bị lấn át bởi các doanh nghiệp FDI. Hơn nữa, trong số gần 300 DN giấy Việt Nam chỉ có trên 10 doanh nghiệp làm giấy bao bì cho ngành bánh kẹo; còn giấy bao bì cho hàng điện tử hoàn toàn do doanh nghiệp FDI đảm nhận.

“DN FDI đã giàu, đã mạnh lại làm ra sản phẩm có giá trị gia tăng nhất, trong khi công ty sản xuất bao bì giấy Việt chỉ làm ra sản phẩm có giá trị thấp. Với đà này, chỉ 3 – 7 năm nữa, các doanh nghiệp FDI sẽ chiếm tới 75% tổng sản lượng chứ không ít”, ông Hiện lo lắng.

Nhà Máy Giấy Lee & Man: Tổng Quan Thị Trường Giấy  - 2

Nhà Máy Lee & Man: Cần Có Quy Định Riêng Cho Giấy Phế Liệu

Nhà máy Lee & Man mỗi năm đều nhập nguồn lớn lượng giấy phế liệu để sản xuất giấy tái chế. Hiện nay giấy phế liệu đóng vai trò quan trọng đối với ngành giấy, nhất là khi những vấn đề về tài nguyên, môi trường đang ở mức báo động.

Vai trò của giấy phế liệu

Nhà máy giấy Lee & Man bên cạnh việc sử dụng bột giấy nguyên chất, có nhu cầu rất cao về giấy phế liệu. Giấy tái chế, nếu coi nó như phế liệu, chúng ta sẽ đối xử như phế liệu; còn nếu coi nó là nguyên liệu chúng ta sẽ đối xử như nguyên liệu. Bằng công nghệ sản xuất bằng giấy tái chế và quy mô công nghệ sản xuất hàng đầu thế giới, công ty Lee & Man đã đạt hiệu quả tăng trưởng đáng kể trong sản xuất và kinh doanh trong hơn 1 năm vận hành vừa qua. Tập trung cơ chế sử dụng hơn 90% nguồn nguyên liệu giấy tái chế, đây là một trong những doanh nghiệp tiên phong trong việc sử dụng phương pháp sản xuất tân tiến hàng đầu trên thế giới và đồng thời đảm bảo thân thiện với môi trường.

Việc sử dụng giấy tái chế làm nguyên liệu mang lại nhiều lợi ích cho nhà máy giấy và xã hội như giảm khai thác tài nguyên, giảm đi việc chặt phá rừng. Riêng với các doanh nghiệp, việc tận dụng để sản xuất giúp giảm chi phí do giá thành thấp, giảm thiểu chi phí để xử lý so với việc phát thải ra môi trường. Do đó, trong sản xuất công nghiệp, không riêng ngành giấy mà rất nhiều ngành đã và đang sử dụng giấy tái chế trong sản xuất.Hiện nay ngành giấy đang gặp khó khăn vì nguồn cung trong nước không thể đáp ứng được nhu cầu sản xuất của các công ty giấy, dẫn đến nhu cầu nhập khẩu số lượng lớn nhằm phục vụ cho sản xuất trong nước. Theo ước tính sơ bộ, tỷ lệ thu gom giấy tại Việt Nam chỉ đạt dưới ngưỡng trung bình thế giới, khoảng dưới 40% trước khi đưa vào phân loại và xử lý. Nhận định về thực tế này, ông Phan Chí Dũng – Nguyên Vụ trưởng Vụ Công nghiệp Nhẹ Bộ Công Thương chia sẻ: “70% sản lượng giấy của Việt Nam sản xuất từ nguyên liệu là giấy phế liệu. Trong đó chỉ gần 40% được thu gom trong nước, còn lại phải nhập khẩu. Đối với các doanh nghiệp tái chế giấy chuyên nghiệp, có năng lực tái chế tốt như các doanh nghiệp sản xuất giấy có vốn đầu tư nước ngoài, họ rất cần nguồn nguyên liệu giấy và rõ ràng nhập khẩu là một giải pháp bắt buộc trong bối cảnh trong nước không đủ nguyên liệu sản xuất”.

Nhà Máy Lee & Man: Cần Có Quy Định Riêng Cho Giấy Phế Liệu - 2