Nhà Máy Lee & Man: Giải Quyết Thách Thức Môi Trường

Nhà máy Lee & Man đầu tư công nghệ hiện đại, nâng cấp quy trình sản xuất để giảm thiểu tác động đến môi trường. Đây cũng là nghĩa vụ của các nhà máy giấy nói chung.

Ngành công nghiệp “nhạy cảm” với môi trường

Ngành công nghiệp giấy tại Việt Nam nhiều năm qua đều ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ, đóng góp đáng kể vào quá trình phát triển kinh tế của đất nước. Đồng thời, đây cũng là ngành có thị trường rất rộng và hợp tác với nhiều ngành như lâm nghiệp, nông nghiệp, hóa chất, in, bao bì và chế tạo thiết bị… Tuy nhiên, đây cũng là một trong những ngành phát sinh nhiều nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, đặc biệt đối với nguồn nước.

Thực tế cho thấy tại Việt Nam, không ít nhà máy giấy từng đứng trước thách thức lớn về môi trường vì không đầu tư trang thiết bị hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn hoặc không xử lý nước thải, xả thải trực tiếp ra sông, hồ, biển, dẫn đến gây hại cho môi trường. Bên cạnh đó, khi quy trình sản xuất không được tối ưu hóa thì việc lãng phí nguyên, nhiên liệu cùng việc tạo ra khí thải cũng ảnh hưởng không nhỏ.

Ngành giấy và bột giấy là một trong những ngành công nghiệp quan trọng trên thế giới, có ảnh hưởng rất lớn đến kinh tế và xã hội toàn cầu. Sản lượng tiêu thụ giấy trực tiếp và gián tiếp được coi là một trong những thước đo về phát triển kinh tế.Nhà máy giấy Lee & Man tại Hậu Giang đã chi đến 650 triệu USD đầu tư vào dây chuyền sản xuất hiện đại, cho phép sử dụng ít năng lượng và tiêu thụ nước ở mức rất thấp. Ngoài ra, dây chuyền sản xuất bột giấy tại công ty Lee & Man sử dụng công nghệ xử lý giấy phế liệu tiên tiến của Mỹ với thiết bị được KBC – Công ty cung cấp thiết bị sản xuất bột giấy tốt nhất thế giới cung cấp. Mặt khác, quy trình đóng gói sản phẩm cũng như hệ thống điều khiển hoàn toàn tự động đã giúp doanh nghiệp sản xuất giấy nâng cao hiệu suất hoạt động, đồng thời hạn chế những sai sót trong kỹ thuật. Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ trong mọi quy trình sản xuất còn có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm thiểu tác động môi trường.

Nhà Máy Lee & Man: Giải Quyết Thách Thức Môi Trường - 2

Nhà Máy Giấy Lee & Man: Tối Ưu Hóa Nguồn Nguyên Liệu Giấy Tái Chế

Sử dụng nguồn giấy tái chế cho nguyên liệu sản xuất chính là giải pháp tối ưu hiện nay của các doanh nghiệp như nhà máy giấy Lee & Man. Tuy nhiên, hiện nguồn cung giấy phế liệu trong nước không thể đáp ứng được nhu cầu sản xuất của các doanh nghiệp, dẫn đến nhu cầu nhập khẩu số lượng lớn nhằm phục vụ cho sản xuất trong nước. 

Theo ước tính sơ bộ, tỷ lệ thu gom giấy tại Việt Nam chỉ đạt dưới ngưỡng trung bình thế giới, khoảng 40% trước khi đưa vào phân loại và xử lý. Dựa vào số liệu này cho thấy, nguồn cung nguyên liệu này không đủ cho ngành giấy.

Tối ưu nguồn nguyên liệu giấy tái chế

Với 70% sản lượng giấy của Việt Nam sản xuất từ nguyên liệu giấy phế liệu; trong đó chỉ gần 40% được thu gom trong nước, còn lại phải nhập khẩu. Đối với các doanh nghiệp tái chế giấy chuyên nghiệp, có năng lực tái chế tốt như các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, họ rất cần nguồn nguyên liệu giấy và rõ ràng nhập khẩu là một giải pháp bắt buộc trong bối cảnh trong nước không đủ nguyên liệu cho ngành sản xuất giấy.

Trao đổi tại hội thảo về dự thảo sửa đổi Quyết định 73/2014/QĐ-TTg quy định danh mục phế liệu được phép nhập khẩu từ nước ngoài làm nguyên liệu sản xuất tại Việt Nam, đa phần ý kiến đều ghi nhận việc siết chặt quản lý phế liệu này là cần thiết khi có một số doanh nghiệp đã lợi dụng kẽ hở trong quản lý nhập khẩu phế liệu cho sản xuất để nhập “rác” vào Việt Nam, gây ô nhiễm môi trường. Tuy nhiên, nhiều nhóm phế liệu giấy hỗn hợp vẫn là nguyên liệu sản xuất quan trọng của các ngành công nghiệp tái chế nhưng có khả năng bị đưa ra khỏi danh mục được phép nhập khẩu trong tương lai gần, dẫn đến khó khăn cho các công ty sản xuất bao bì giấy.

Ông Phạm Đình Thưởng, chuyên gia phân tích chính sách nhận định, nếu loại bỏ nguồn nguyên liệu tái chế này chắc chắn sẽ khiến các doanh nghiệp giấy lao đao, ảnh hưởng đến sự phát triển chung của toàn ngành giấy. Mặt khác, việc Chính phủ siết chặt quản lý đột ngột khiến doanh nghiệp lâm vào thế bị động. Nhà máy cần vận hành hàng ngày nhưng nguyên liệu cần lại không thể đến, khiến hoạt động sản xuất đình trệ. Việc này cũng sẽ gây ra những phản ứng dây chuyền đến một chuỗi các ngành công nghiệp khác như ngành công nghiệp bao bì, ngành công nghiệp xuất khẩu, trong đó có công ty Lee & Man.

Ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng Ban Pháp chế (Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam – VCCI) cho rằng, Việt Nam cần tham khảo chính sách quản lý nhập khẩu giấy phế liệu của các nước khác, đối chiếu với tình hình phát triển kinh tế và nhu cầu tại Việt Nam để đưa ra được chính sách phù hợp với thông lệ quốc tế. Việc các cơ quan Nhà nước có liên quan tham vấn các doanh nghiệp để có quan điểm khách quan hơn nhằm dần hình thành và hoàn thiện khung khổ pháp lý này là hoàn toàn cần thiết.

Nhà Máy Giấy Lee & Man: Tối Ưu Hóa Nguồn Nguyên Liệu Giấy Tái Chế - 2


Nhà Máy Lee & Man: Tình Hình Phát Triển Của Ngành Giấy Hiện Nay

Nhà máy Lee & Man là một trong những nhà máy giấy lớn tại Việt Nam, góp phần thúc đấy sự phát triển của ngành giấy. Dưới đây là tổng quan về quy mô sản xuất của ngành hiện tại.

Xu hướng chung của ngành giấy

Hiện tổng sản lượng giấy sản xuất của các doanh nghiệp giấy FDI chiếm tới gần 50% sản lượng giấy các loại của Việt Nam, tập trung chủ yếu vào các loại giấy bao bì thông thường (giấy lớp mặt và lớp sóng). Xu hướng này vẫn tiếp tục được đầu tư mạnh. Các doanh nghiệp FDI như nhà máy giấy Lee & Man với nhiều lợi thế vượt trội tạo áp lực cạnh tranh rất lớn cho các doanh nghiệp sản xuất giấy bao bì Việt Nam. 

Tại Việt Nam hiện vẫn chưa có hệ thống thu gom phế liệu giấy, hiện công tác thu gom giấy phế liệu vẫn thông qua buôn bán ve chai, manh mún, lạc hậu không theo kịp nhu cầu tăng trưởng. Do vậy, tỷ lệ thu gom giấy phế liệu trong ngành giấy Việt Nam rất thấp, mới đạt khoảng từ 39% (năm 2019) so với tỷ lệ thu gom của thế giới. Trong khi đó tại Nhật, tỷ lệ thu gom giấy phế liệu đạt trên 80%, tại Trung Quốc đạt trên 57%.

Về sản phẩm giấy in, giấy viết: Sản xuất trong nước chủ yếu là giấy in – viết lớp không tráng phủ (UWF) và đáp ứng được nhu cầu 55%; còn lại 45% là nhập khẩu chủ yếu giấy cấp cao photocopy; giấy in – viết lớp tráng phủ (CWF) chưa có nhà máy giấy nào sản xuất được, trung bình hàng năm nhập khẩu tới 483.000 tấn/năm.

Về sản phẩm giấy tissue: Quy mô sản xuất, tiêu dùng, xuất khẩu và nhập khẩu giấy tissue (Đơn vị: nghìn tấn/năm) năm 2018 cho thấy, giấy tissue có nhu cầu sử dụng tăng 6%, nhưng xuất khẩu tăng tới 20% so với 2017 cũng là một sản phẩm có triển vọng tăng trưởng tốt. Đây là một trong những sản phẩm chủ lực của công ty Lee & Man.

Về nguyên liệu sản xuất bột giấy: Việt Nam có nguồn dăm gỗ – là nguyên liệu cho sản xuất bột giấy rất dồi dào và là nước xuất khẩu dăm mảnh hàng đầu thế giới tuy nhiên hiện tại các công ty giấy phải nhập một lượng lớn bột giấy.

Nhà Máy Lee & Man: Tình Hình Phát Triển Của Ngành Giấy Hiện Nay - 2


Công ty Lee & Man: Mở Rộng Sản Xuất?

Xu hướng bùng nổ thương mại điện tử và truyền thông kỹ thuật số cũng sẽ kéo theo sự tăng trưởng mạnh nhu cầu bao bì đóng gói. Những sản phẩm thân thiện môi trường từ giấy hứa hẹn tiềm năng phát triển cho ngành sản xuất giấy bao bì thực phẩm thay thế cho các sản phẩm nhựa dùng một lần. Đồng thời, còn có các Hiệp định thương mại tự do cũng mang lại cơ hội xuất khẩu giấy bao bì và bao bì của Việt Nam vào thị trường ưu đãi thuế. Đây là cơ hội lý tưởng cho công ty Lee & Man.

Công ty Lee & Man với nhu cầu mở rộng sản xuất

Cuối năm 2009, tỉnh Hậu Giang thống nhất chủ trương cho Tập đoàn Giấy Lee&Man đầu tư dự án cụm công nghiệp giấy tại cụm công nghiệp tập trung Phú Hữu A – giai đoạn 1 với quy mô khoảng 82,8 ha. Đến tháng 12-2010, UBND tỉnh Hậu Giang cấp hai giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho nhà máy giấy Lee & Man Việt Nam với tổng diện tích 82,8 ha. trong đó, một giấy cấp cho công ty Lee & Man Việt Nam để đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất giấy cứng bao bì cao cấp sản lượng 420.000 tấn/năm với diện tích 41,9 ha, giấy còn lại cấp cho công ty sản xuất bao bì Lee & Man Việt Nam để đầu tư xây dựng nhà máy bột giấy sản lượng 330.000 tấn/năm với diện tích 40,8 ha.

Cũng theo công văn ngành giấy, hiện nay công ty Lee & Man Việt Nam đã xây dựng hoàn thành và đưa vào hoạt động chính thức nhà máy sản xuất giấy cứng bao bì cao cấp sản lượng 420.000 tấn/năm, còn dự án nhà máy bột giấy sản lượng 330.000 tấn/năm chưa triển khai thực hiện. Phía công ty có văn bản đề nghị không thực hiện dự án nhà máy bột giấy, thay vào đó xin đầu tư mở rộng diện tích, nâng công suất dự án nhà máy sản xuất giấy cứng bao bì cao cấp sản lượng 420.000 tấn/năm thành 1,42 triệu tấn/năm (trên phần diện tích 40,8 ha của dự án bột giấy xin không triển khai – PV), tổng mức đầu tư 348,68 triệu USD (tương đương 7.670 tỉ đồng).

Tuy nhiên, “Trong bối cảnh tăng cường kiểm soát ô nhiễm môi trường, đặc biệt đối với các ngành sản xuất dựa vào nguyên liệu là phế liệu như ngành giấy, Bộ đã bác đề xuất trên và yêu cầu địa phương và doanh nghiệp hoàn thiện các điều kiện nâng công suất nhà máy”, ông Hoàng Văn Thức (Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục Môi trường, Bộ TN&MT) cho biết Bộ đã bác đề xuất này.

Công ty Lee & Man: Mở Rộng Sản Xuất? - 2


Cần Nhìn Nhận Đúng Tầm Quan Trọng Của Doanh Nghiệp Sản Xuất Giấy

Doanh nghiệp sản xuất giấy và ngành giấy là mắt xích không thể thiếu trong nền kinh tế công nghiệp, mô hình kinh tế tuần hoàn hiện nay.

Vai trò ngành giấy với kinh tế

Công nghiệp Giấy Việt Nam hiện đang trên đà tăng trưởng mạnh mẽ, tạo ra công ăn việc làm cho hàng vạn lao động, đồng thời cộng hưởng để phát triển các ngành kinh tế khác (trồng rừng và khai thác gỗ rừng trồng của lâm nghiệp, phủ xanh đất trống đồi trọc và hỗ trợ người trồng rừng; tạo điều kiện thuận lợi cho các ngành chế biến phát triển…). Sự đầu tư của các doanh nghiệp giấy FDI như công ty giấy Lee & Man giúp tăng trưởng kinh tế cho địa phương cũng như góp phần mở rộng kim ngạch xuất khẩu giấy.

Đối với xã hội, các sản phẩm của nhà máy giấy cung cấp cho hoạt động văn hoá xã hội, hoạt động giáo dục hay hoạt động sản xuất, nghiên cứu và cung cấp nhiều sản phẩm cho người tiêu dùng. Những năm gần đây, hoạt động xuất khẩu tăng trưởng cao cũng đã và đang kéo theo sự gia tăng mạnh về nhu cầu giấy làm bao bì đặc biệt là đối với các ngành có tỷ trọng xuất khẩu cao như dệt may, da giày, thủy sản, linh kiện, thiết bị điện tử…

Hơn nữa, để đảm bảo sản xuất hầu hết các doanh nghiệp sản xuất giấy (như nhà máy giấy Lee & Man) đều áp dụng công nghệ tiên tiến, tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu về đảm bảo môi trường cho thấy xu hướng phát triển bền vững của ngành này.

Không đồng tình với quan điểm ngành giấy là đang có xu hướng thu hẹp, sản xuất gây ô nhiễm môi trường, đại diện đa số doanh nghiệp giấy trong nước khẳng định, VPPA cho rằng xã hội cần có nhận thức chính xác về ngành Công nghiệp giấy và Bôt giấy là một trong những ngành công nghiệp quan trọng trên thế giới, có ảnh hưởng rất lớn đến kinh tế và xã hội toàn cầu. 

Ngành Giấy Việt Nam những năm gần đây có tốc độ phát triển trung bình khoảng 10-12%/năm, riêng giấy bao bì khoảng 15-17%/năm, trong lĩnh vực này đã có những dự án đầu tư công suất lớn đang hoạt động, với công suất mỗi dự án khoảng 400.000 – 500.000 tấn/năm; một số doanh nghiệp đang dự kiến đầu tư dự án với công suất trên 1.000.000 tấn giấy bao bì/năm. Với nhu cầu lớn đáng kể và vai trò đa dạng đối với kinh tế, sản xuất của ngành giấy đóng góp khoảng 1,5% giá trị GDP, kim ngạch xuất khẩu đạt trên 1 tỷ USD.

Cần Nhìn Nhận Đúng Tầm Quan Trọng Của Doanh Nghiệp Sản Xuất Giấy - 2


Đòn Bẩy Công Nghệ Của Doanh Nghiệp Sản Xuất Giấy

Doanh nghiệp sản xuất giấy đầu tư vào công nghệ chính là chìa khóa mở cửa cho thương hiệu bước vào con đường cạnh tranh, phát triển bền vững trên thị trường.

Chủ động đón đầu công nghệ mới

Trong “Quy hoạch phát triển ngành giấy ở Việt Nam đến năm 2020″, nhà nước khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu khoa học và ứng dụng triển khai công nghệ tiên tiến, hiện đại vào sản xuất. Ngoài ra, các doanh nghiệp cần ứng dụng công nghệ tiên tiến trong việc xử lý nước thải, khí thải và chất thải rắn, tái sử dụng nước, khép kín dây chuyền sản xuất để giảm thiểu tác động gây ô nhiễm môi trường.

Hiện tại Việt Nam chưa có nhiều nhà máy giấy có khả năng đầu tư công nghệ hiện đại vào sản xuất, trừ một số nhà máy có quy mô lớn, mà ở đây chủ yếu là các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Tuy hoạt động ở thị trường Việt Nam chưa lâu, nhưng các nhà máy sản xuất giấy này có kinh nghiệm đa quốc gia, khả năng tiếp cận công nghệ hiện đại nhanh chóng. Nhà máy giấy Lee & Man là một ví dụ vì ngay khi khởi công tại Hậu Giang, nhà máy giấy này đã chi hơn 650 triệu USD cho dây chuyền sản xuất bao bì giấy hiện nhập khẩu từ những nhà cung cấp thiết bị sản xuất giấy hàng đầu thế giới như Cộng hòa Áo, Thuỵ Điển, Mỹ, Đức… Dây chuyền này có công suất lên 420.000 tấn/năm và được dự định sẽ nâng lên 1.420.000 tấn/năm. Tự động hóa hệ thống cũng giúp nhà máy tiết kiệm đáng kể nước và nhiên liệu, tiết kiệm tài nguyên và chi phí. Đại diện công ty Lee & Man Việt Nam cho biết, tất cả các thiết bị của nhà máy đều mới 100%, được nhập trực tiếp từ Châu  Âu và các nước khu vực G7.Đối với quy trình sản xuất giấy, công ty Lee & Man còn đầu tư một lò hơi công suất 250T/h, 1 tuabin công suất 50MW, sử dụng công nghệ lò hơi tầng sôi tuần hoàn và công nghệ xử lý khí thải lưu huỳnh bằng đá vôi, lọc bụi bằng túi vải, hệ thống xử lý NOx trong khí thải nhà máy nhiệt điện nhằm tiết kiệm nhiên liệu, đồng thời bảo vệ môi trường. Nhờ vậy mà các thông số về môi trường của nhà máy đều đạt chuẩn của nhà nước, chất lượng nước thải sau xử lý cũng tốt hơn các công ty trong tỉnh và các nhà máy giấy khác.

Đòn Bẩy Công Nghệ Của Doanh Nghiệp Sản Xuất Giấy - 2