Doanh Nghiệp Giấy: Những Khó Khăn “Khó Nói Thành Lời”

Hiện trạng doanh nghiệp giấy đầu tư sản xuất bột giấy để xuất khẩu từ giấy phế liệu nhập khẩu không chỉ gây khó khăn cho ngành giấy nội địa mà còn tiềm ẩn nguy cơ về môi trường nếu không sửa đổi quy định.

Những khó khăn trong ngành giấy

Theo thông tin từ Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam (VPPA), từ cuối năm 2017, một số công ty giấy của nước ngoài và Việt Nam (công ty Lee & Man) tìm cách liên doanh để sản xuất bột giấy tái chế (tức là đánh tơi giấy phế liệu, qua các quá trình làm sạch sơ bộ, sau đó xeo thành tấm, cuộn, hay ép thành khối bột giấy) để xuất khẩu.

Lý giải nguyên nhân của hiện tượng này, VPPA cho rằng là do một số nước trong khu vực thực hiện siết chặt việc kiểm soát môi trường, nâng cao hiệu quả hoạt động của ngành giấy, khuyến khích doanh nghiệp sản xuất giấy đầu tư mở rộng với công nghệ hiện đại, cũng như đầu tư ra nước ngoài để xuất khẩu giấy trở lại. Đồng thời, thắt chặt việc cấp phép nhập khẩu giấy phế liệu làm nguyên liệu sản xuất, nên các doanh nghiệp thiếu nguyên liệu để sản xuất, cũng như thiếu hụt giấy thành phẩm, đặc biệt là giấy bao bì công nghiệp.

Hiện nay, cả nước có khoảng 300 doanh nghiệp ngành giấy với năng lực sản xuất đạt khoảng 200.000 tấn bột giấy mỗi năm. Tuy nhiên, không có doanh nghiệp sản xuất bột thương phẩm lớn, do đó các doanh nghiệp sản xuất giấy (công ty giấy Lee & Man) không chủ động được nguồn nguyên liệu.

Ngoài ra, tương tự các doanh nghiệp trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương, các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam đang chịu sức ép cực lớn về cắt giảm chi phí, cải thiện năng suất và khả năng tự chủ trong in ấn bao bì cũng như phục vụ cho nhu cầu số hóa.

Công ty giấy Lee & Man là một trong những doanh nghiệp lớn về sản xuất giấy bao bì. Có thể nói, nhờ nguồn vốn đầu tư mạnh từ tập đoàn mẹ ở Hong Kong, nhà máy Lee & Man được trang bị dây chuyền sản xuất hiện đại, công nghệ xử lý nước thải tiên tiến nhằm giảm thiểu tác động đến môi trường. 

Doanh Nghiệp Giấy: Những Khó Khăn “Khó Nói Thành Lời”  - 2

Dự Đoán Tình Hình Doanh Nghiệp Giấy Sau Mùa Dịch

Kể từ lúc các quốc gia đóng cửa để đối phó dịch bệnh, ngành giấy cũng như doanh nghiệp giấy trong nước bắt đầu chịu ảnh hưởng đến tình hình nguyên liệu, giá giấy…

Cơ hội và thách thức ở phía trước

Cuối năm 2019, ngành sản xuất giấy của Việt Nam nhập khẩu giấy nguyên liệu nhiều nhất từ thị trường Trung Quốc, chiếm 20,3% trong tổng kim ngạch nhập khẩu giấy nguyên liệu. Thị trường đứng thứ hai là Hàn Quốc, chiếm 17% trong tổng lượng và tổng kim ngạch nhập khẩu giấy các loại của cả nước. Thị trường lớn thứ 3 là Indonesia (chiếm trên 12%), tiếp đến là Nhật Bản, Thụy Sỹ… Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng là thị trường xuất khẩu lớn nhất của một số doanh nghiệp FDI (công ty giấy Lee & Man).

Đánh giá tác động lên cung và cầu (trong thời điểm dịch bệnh) chưa quá lớn, nhưng việc hạn chế về logistics đã khiến nguồn cung của Trung Quốc bị sụt giảm, dẫn đến tăng cầu lên các thị trường nguyên liệu khác. Việc mở rộng sản xuất quá rủi ro, cộng với yếu tố tâm lý bất an của người tiêu dùng, dẫn đến giá giấy nguyên liệu dự báo sẽ tăng. Và thực tiễn đã có nhiều nhà cung cấp điều chỉnh tăng giá từ tháng 3/2020 như, Nhà máy giấy Duplex tại Hàn Quốc, Ấn Độ đã thông báo tăng giá. Các nhà cung cấp giấy Coutche của Hàn Quốc cũng đưa thông tin tăng giá. Việc tăng giá lần này một phần do giá nguyên liệu giấy, kể cả giấy thu hồi cũng đã tăng và đây là thời điểm phù hợp để các nhà sản xuất điều chỉnh tăng giá bán. Và như vậy, giá giấy tăng kéo theo các sản phẩm như bao bì giấy như hộp giấy, thùng carton, túi giấy, tem, nhãn, thẻ treo, vật phẩm quảng cáo… cũng tăng giá theo. Các công ty giấy như Lee & Man đều chịu tác động của việc tăng giá này.

Theo VPPA, việc nhu cầu giấy và sản phẩm giấy tăng mạnh sau khi dịch bệnh kết thúc vừa là cơ hội cũng là thách thức đối với các doanh nghiệp nội hoặc FDI (công ty Lee & Man). Bởi sau khi dịch bệnh kết thúc, các ngành sản xuất tăng hoạt động trở lại sẽ làm tăng trở lại nhu cầu giấy sản xuất bao bì, hộp giấy đựng đồ ăn, khăn giấy và các loại giấy đặc biệt khác. Ngành giấy tuy gặp không ít khó khăn, thế nhưng so với các lĩnh vực ngành hàng khác, thì ngành giấy vẫn có nhiều điểm sáng hơn. Hiện nay các doanh nghiệp như nhà máy Lee & Man đã chủ động tìm và đa dạng hóa nguồn cung ứng vật tư, thiết bị (mền xeo, bạt sấy, phụ tùng…) để đảm bảo không bị gián đoạn sản xuất, tránh bị lệ thuộc, bị động trong tương lai. 

Dự Đoán Tình Hình Doanh Nghiệp Giấy Sau Mùa Dịch - 2

Doanh Nghiệp Ngành Sản Xuất Giấy Muốn Phát Triển Phải Cần Gì?

Doanh nghiệp ngành sản xuất giấy trong nước còn gặp nhiều khó khăn về vốn đầu tư và công nghệ để có thể cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài.  

Những hạn chế của doanh nghiệp nội

Theo báo cáo của VCCI, 75% doanh nghiệp sản xuất ở Việt Nam đang sử dụng máy móc lỗi thời và lạc hậu. Dựa trên thống kê của VPPA – Hiệp hội giấy và Bột giấy Việt Nam, doanh nghiệp giấy tại Việt Nam chủ yếu là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Công nghệ sản xuất đã lỗi thời, trong khi máy móc không đạt yêu cầu về chất lượng nên rất “ngốn” năng lượng. Bên cạnh đó, nhiều nhà máy không có khả năng xử lý nước thải. Do hạn chế công nghệ, nhiều công đoạn trong quy trình sản xuất phải thực hiện thủ công, làm giảm năng suất lao động và tăng rủi ro sai sót trong kỹ thuật.

Công ty giấy có vốn đầu tư lớn chưa chắc đáp ứng về mặt công nghệ tốt. Điển hình là một nhà máy giấy có vốn đầu từ 5.000 tỉ đồng với công suất dự kiến lên đến 200.000 tấn/năm bị phát hiện bỏ hoang ở Quảng Ngãi. Trước đó, một nhà máy với vốn đầu tư 3.000 tỉ đồng ở Long An không thể đi vào hoạt động do nhiều trục trặc trong quá trình 9 năm xây dựng. 

Cuộc đua công nghệ giấy hiện nay thuộc về một số nhà máy có quy mô lớn, đa phần là các doanh nghiệp sản xuất giấy FDI. Nhà máy Lee & Man là một ví dụ điển hình vì ngay khi khởi công tại Hậu Giang, nhà máy giấy này đã chi hơn 650 triệu USD cho dây chuyền sản xuất giấy bao bì hiện đại thế giới từ những nhà cung cấp thiết bị sản xuất giấy hàng đầu như Cộng hòa Áo, Thuỵ Điển, Mỹ, Đức… Dây chuyền có công suất lên 420.000 tấn/năm và được dự định sẽ nâng lên 1.420.000 tấn/năm. Việc tự động hóa hệ thống cũng giúp nhà máy tiết kiệm đáng kể nước và nhiên liệu. Đại diện công ty Lee & Man Việt Nam cho biết, tất cả các thiết bị của nhà máy đều mới 100%, được nhập trực tiếp từ Châu  u và các nước khu vực G7.

Hơn nữa, công ty giấy Lee & Man còn đầu tư một lò hơi công suất 250T/h, 1 tuabin công suất 50MW, sử dụng công nghệ lò hơi tầng sôi tuần hoàn và công nghệ xử lý khí thải lưu huỳnh bằng đá vôi, lọc bụi bằng túi vải, hệ thống xử lý NOx trong khí thải nhà máy nhiệt điện nhằm tiết kiệm nhiên liệu, đồng thời bảo vệ môi trường. Nhờ vậy mà các thông số về môi trường của nhà máy đều đạt chuẩn của nhà nước, chất lượng nước thải sau xử lý cũng tốt hơn các công ty trong tỉnh và các nhà máy giấy khác.

Doanh Nghiệp Ngành Sản Xuất Giấy Muốn Phát Triển Phải Cần Gì? - 2

Doanh Nghiệp Giấy: Bảo Vệ Môi Trường

Theo các chuyên gia kinh tế, ngành công nghiệp Giấy và Bột giấy là một trong những ngành công nghiệp quan trọng trên thế giới, có ảnh hưởng rất lớn đến kinh tế và xã hội toàn cầu. Sản lượng giấy sản xuất từ các doanh nghiệp giấy được tiêu thụ trực tiếp và gián tiếp được coi là một trong những thước đo kinh tế xã hội.

Bảo vệ môi trường là yếu tố “sống còn” ngành giấy

Trong tổng số các nguồn nguyên liệu sản xuất giấy, có tới 70% là từ giấy loại, trong đó gần 50% số nguyên liệu này phải nhập khẩu trực tiếp từ nước ngoài.

Cùng với đó, nguyên liệu cho sản xuất giấy từ giấy thu hồi (phế liệu giấy) có vai trò rất quan trọng trong sản xuất giấy bao bì: Năm 2019 dự kiến là 4,5 triệu tấn và đến năm 2030 khoảng 11 triệu tấn. 

Tuy nhiên, tỷ lệ thu gom trong nước chỉ đạt khoảng 40%, còn lại 60% phải nhập khẩu. 

Theo TS. Đặng Văn Sơn- Tổng Thư ký Hiệp hội giấy và bột giấy Việt Nam (VPPA), nguyên nhân do chưa có cơ chế, chính sách cho hoạt động thu gom tái chế, trong khi đó tại các nước như Nhật Bản, coi phế liệu giấy là tài nguyên quốc gia và tỷ lệ thu gom trong nước đạt trên 82%, tỷ lệ thu gom trung bình của thế giới là 59% năm 2018.

Công ty Lee & Man có dây chuyền sản xuất giấy thành phẩm từ giấy phế liệu nên giá thành sản xuất thấp, sức cạnh tranh cao. Giấy Sài Gòn có mạng lưới phân phối đều và rộng khắp trên toàn quốc với khả năng duy trì và phát triển hệ thống phân phối đạt hiệu quả cao, thương hiệu mạnh trên toàn quốc và trong khu vực, chất lượng sản phẩm tốt và phù hợp, hệ thống marketing, bán hàng, phân phối chuyên nghiệp.

Dự án nhà máy Lee & Man Việt Nam do Tập đoàn Lee & Man Paper Hong Kong – Trung Quốc làm chủ đầu tư với 100% vốn nước ngoài, được UBND tỉnh Hậu Giang cấp giấy chứng nhận đầu tư tại xã Phú Hữu A, huyện Châu Thành vào năm 2007. 

Lee & Man, với cơ chế sử dụng hơn 90% nguồn nguyên liệu giấy tái chế, được xem là một trong những doanh nghiệp tiên phong trong việc sử dụng phương pháp sản xuất tân tiến hàng đầu trên thế giới và đồng thời đảm bảo thân thiện với môi trường.

Để phát triển được vùng nguyên liệu gỗ, phát triển sản xuất, đòi hỏi sự hỗ trợ, đồng hành từ chính sách để trồng rừng và phát triển công nghệ trong sản xuất, đảm bảo cung ứng sản phẩm chất lượng cao và bảo vệ được môi trường. 

Theo Hiệp hội Giấy Việt Nam, nhu cầu giấy công nghiệp và giấy tissue của Việt Nam tăng trưởng rất nhanh, khoảng 20%/năm, trong khi khả năng cung ứng trong nước lại hạn chế, một thách thức cho công ty giấy Lee & Man.

Doanh Nghiệp Giấy: Bảo Vệ Môi Trường - 2

Công Ty Giấy Lee & Man: Thách Thức Lớn Trong Ngành Giấy

Sử dụng hơn 95% nguyên liệu đã qua sử dụng, chi hàng triệu USD mỗi năm cho công tác xử lý chất thải, Công ty giấy Lee & Man Việt Nam đang theo đuổi mục tiêu sản xuất năng suất mà vẫn đảm bảo yếu tố xanh gắn với phát triển bền vững và hướng đến mô hình kinh tế tuần hoàn. Đây là một đề bài khó nhưng Lee & Man vẫn cố gắng theo đuổi.

Công ty giấy Lee & Man đối mặt với thách thức

Trong năm 2019, hoạt động xuất khẩu Việt Nam tăng trưởng cao, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt ngưỡng 500 tỷ USD và đạt 516 tỷ USD. Điểm sáng về kinh tế Việt Nam là động lực lớn cho thị trường giấy Việt Nam đạt được những con số ấn tượng trong năm qua: xuất khẩu giấy đạt sản lượng 1,0 triệu tấn, tăng trưởng 23,6%, tiêu dùng giấy toàn ngành ước tính đạt 5,432 triệu tấn, tăng trưởng 9,8%. Với xu hướng xuất khẩu tăng trưởng mạnh mẽ trong thời gian qua và sắp tới, nhu cầu về giấy sẽ luôn ở mức cao.

Mặt khác, xu hướng bùng nổ thương mại điện tử và truyền thông kỹ thuật số cũng sẽ kéo theo sự tăng trưởng mạnh nhu cầu bao bì đóng gói. Bên cạnh đó, những sản phẩm thân thiện môi trường từ giấy đang có xu hướng lên ngôi, hứa hẹn tiềm năng phát triển không nhỏ cho ngành, đặc biệt là giấy bao bì thực phẩm thay thế cho các sản phẩm nhựa dùng một lần. Điều này cũng phù hợp với định hướng hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách về bảo vệ môi trường, thúc đẩy việc thu gom, phân loại, tái chế, phát động bởi Bộ Tài nguyên và Môi trường trong suốt thời gian vừa qua. Song song đó, các Hiệp định thương mại tự do cũng mang lại cơ hội xuất khẩu giấy bao bì và bao bì của Việt Nam vào thị trường ưu đãi thuế.

Tuy nhiên, ngành giấy Việt Nam cũng đối mặt với nhiều thách thức. Hiện tại, trong nước có trên 300 doanh nghiệp giấy tham gia sản xuất. Tuy nhiên, đa phần trong số đó là doanh nghiệp quy mô nhỏ, công nghệ lạc hậu. Mặt khác, không nhiều các doanh nghiệp trong nước có khả năng sản xuất bao bì cao cấp. Để có thể đáp ứng nhu cầu giấy bao bì ngày càng tăng cao, ngành giấy buộc phải có giải pháp mở rộng quy mô, bắt đầu từ chính các doanh nghiệp giấy có thế mạnh sản xuất mặt hàng này.

Công ty Lee & Man cũng đứng trước thách thức lớn về môi trường như bao doanh nghiệp khác khi lần đầu vận hành thử nhà máy Lee & Man tại Hậu Giang. Đó là bài học lớn giúp doanh nghiệp tự điều chỉnh, xem xét và cẩn trọng trong khâu sản xuất, xử lý chất thải… Cho đến nay, hệ thống này gần như đã hoàn thiện. Thậm chí, có những chỉ tiêu trong xử lý thải, doanh nghiệp đã có những chỉ số vượt xa yêu cầu.

Công Ty Giấy Lee & Man: Thách Thức Lớn Trong Ngành Giấy - 2

Thế Mạnh Sản Xuất Bao Bì Của Công Ty Lee & Man

Lee & Man đầu tư nhiều vào công nghệ sản xuất giấy bao bì chất lượng cao, trở thành điểm sáng trong lĩnh vực giấy bao bì tại Việt Nam.

Nâng tầm chất lượng giấy bao bì

Tại Việt Nam, giấy bao bì hiện là sản phẩm chiếm gần 80% tổng tiêu thụ toàn ngành. Tuy nhiên, trong năm 2019, Việt Nam vẫn phải nhập khẩu khoảng 1,225 triệu tấn, vì sản xuất trong nước chỉ đáp ứng khoảng 5%. Đây cũng là cơ hội lớn để các doanh nghiệp giấy có tiềm lực đầu tư công nghệ, tạo ra sản phẩm chất lượng bắt kịp nhu cầu trong và ngoài nước.

Theo nhận định của Hiệp hội Giấy và bột giấy Việt Nam (VPPA), trong tháng 3/2020, tất cả các mặt hàng của ngành giấy bao gồm giấy bao bì đều tăng trưởng từ 2-5% so với tháng 2/2020.

Thông tin thêm về cải tiến giấy bao bì, theo ông Patrick Chung, TGĐ công ty giấy Lee & Man Việt Nam chia sẻ: “Sử dụng công nghệ mới cho phép nhà máy Lee & Man sản xuất sản phẩm giấy bao bì ngày càng mỏng nhưng vẫn đáp ứng được độ dai cũng như độ cứng cần thiết, tiết kiệm nguồn nguyên, nhiên liệu, góp phần bảo vệ môi trường, đồng thời hạ giá thành sản phẩm. Sản phẩm giấy của chúng tôi đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về chỉ tiêu chất lượng, an toàn với các chứng chỉ quan trọng như: FSC; ISO 9001:2015; ISO 14001:2015; OHSAS 18001:200.”

Ngoài ra, trong xuyên suốt quá trình hoạt động, việc nâng tầm chất lượng ngành giấy tại Việt Nam là mục tiêu mà Lee & Man luôn hướng đến: “Nhận định được nhu cầu thị trường về giấy bao bì cao cấp, ngay từ đầu, nhà máy giấy Lee & Man đã có sự đầu tư rất lớn về công nghệ, tập trung sản xuất các loại giấy mà nhiều nhà máy sản xuất trong nước chưa đáp ứng được. Đồng thời, công ty lấy công nghệ xử lý giấy tái chế làm bệ phóng, hướng đến sản xuất theo mô hình kinh tế tuần hoàn, đóng góp vào phát triển bền vững của ngành và đất nước”, ông Patrick Chung chia sẻ.

Có thể thấy, Lee & Man cũng như các doanh nghiệp giấy bao bì có đủ tiềm lực sẽ có hướng đầu tư đúng đắn, không chỉ đáp ứng nhu cầu thị trường mà còn góp phần tăng năng lực cạnh tranh cho sản phẩm giấy trong nước.

Thế Mạnh Sản Xuất Bao Bì Của Công Ty Lee & Man - 2

Nhà Máy Lee & Man: Muốn Phát Triển, Hãy Đầu Tư Vào Công Nghệ

Theo nhà máy Lee & Man, doanh nghiệp giấy muốn mở rộng sản xuất thì trước hết nên tập trung thay đổi công nghệ. Công nghệ chính là chìa khóa thành công của thời đại số.

Doanh nghiệp trong nước còn yếu kém

Công ty giấy có vốn đầu tư lớn chưa chắc đáp ứng về mặt công nghệ tốt. Điển hình là một nhà máy giấy có vốn đầu từ 5.000 tỉ đồng với công suất dự kiến lên đến 200.000 tấn/năm bị phát hiện bỏ hoang ở Quảng Ngãi. Trước đó, một nhà máy với vốn đầu tư 3.000 tỉ đồng ở Long An không thể đi vào hoạt động do nhiều trục trặc trong quá trình 9 năm xây dựng. 

Theo báo cáo của VCCI, 75% doanh nghiệp sản xuất ở Việt Nam đang sử dụng máy móc lỗi thời và lạc hậu. Dựa trên thống kê của VPPA – Hiệp hội giấy và Bột giấy Việt Nam, doanh nghiệp giấy tại Việt Nam chủ yếu là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Công nghệ sản xuất đã lỗi thời, trong khi máy móc không đạt yêu cầu về chất lượng nên rất “ngốn” năng lượng. Bên cạnh đó, nhiều nhà máy không có khả năng xử lý nước thải. Do hạn chế công nghệ, nhiều công đoạn trong quy trình sản xuất phải thực hiện thủ công, làm giảm năng suất lao động và tăng rủi ro sai sót trong kỹ thuật.

Cuộc đua công nghệ giấy hiện nay thuộc về một số nhà máy có quy mô lớn, đa phần là các doanh nghiệp sản xuất giấy FDI. Lee & Man là một ví dụ điển hình vì ngay khi khởi công tại Hậu Giang, nhà máy giấy này đã chi hơn 650 triệu USD cho dây chuyền sản xuất giấy bao bì hiện đại thế giới từ những nhà cung cấp thiết bị sản xuất giấy hàng đầu như Cộng hòa Áo, Thuỵ Điển, Mỹ, Đức,… Dây chuyền có công suất lên 420.000 tấn/năm và được dự định sẽ nâng lên 1.420.000 tấn/năm. Việc tự động hóa hệ thống cũng giúp nhà máy tiết kiệm đáng kể nước và nhiên liệu. Đại diện công ty Lee & Man Việt Nam cho biết, tất cả các thiết bị của nhà máy đều mới 100%, được nhập trực tiếp từ Châu Âu và các nước khu vực G7.

Hơn nữa, công ty giấy Lee & Man còn đầu tư một lò hơi công suất 250T/h, 1 tuabin công suất 50MW, sử dụng công nghệ lò hơi tầng sôi tuần hoàn và công nghệ xử lý khí thải lưu huỳnh bằng đá vôi, lọc bụi bằng túi vải, hệ thống xử lý NOx trong khí thải nhà máy nhiệt điện nhằm tiết kiệm nhiên liệu, đồng thời bảo vệ môi trường. Nhờ vậy mà các thông số về môi trường của nhà máy đều đạt chuẩn của nhà nước, chất lượng nước thải sau xử lý cũng tốt hơn các công ty trong tỉnh và các nhà máy giấy khác.

Nhà Máy Lee & Man: Muốn Phát Triển, Hãy Đầu Tư Vào Công Nghệ - 2

Công Ty Giấy Lee & Man: Ngành Giấy Năm 2020

Công ty giấy Lee & Man nhận định, ứng phó trước tình hình thị trường ngành giấy năm 2020. Đây sẽ là một năm đầy khó khăn cho các công ty sản xuất bao bì giấy.

Ngành giấy năm 2020

Nếu năm 2003, nền kinh tế Trung Quốc chỉ đóng góp khoảng 8.8% của nền kinh tế thế giới, thì đến năm 2019, con số này đã tăng lên 19.5% (tính theo sức mua tương đương (PPP)), so với Mỹ chỉ chiếm khoảng 15% tổng GPD thế giới. Cho thấy mức độ ảnh hưởng của nền kinh tế của Trung Quốc đến các thị trường khác hiện nay đang tăng lên rất nhiều lần so với hơn 15 năm trước.

Đối với ngành sản xuất giấy, các tác động lên cung và cầu hiện chưa quá lớn, nhưng nguồn cung của Trung Quốc bị sụt giảm, dẫn đến tăng cầu lên các thị trường khác. Hiện tại khó có thể mở rộng sản xuất thêm. Cộng với yếu tố tâm lý bất an của người tiêu dùng, giá cả dự báo sẽ tăng trong ngắn hạn, điển hình đã có một số nhà cung cấp điều chỉnh tăng giá trong tháng 2/2020.

Cụ thể: Các nhà máy giấy Duplex tại Hàn Quốc đã thông báo tăng giá USD20/tấn – USD30/tấn; Các nhà máy Ấn Độ (Duplex) đã công bố tăng giá USD30/tấn ngay đầu tháng 2. Các nhà cung cấp giấy Couche của Hàn Quốc cũng đưa thông tin dự kiến tăng giá USD20/tấn.

Việc tăng giá lần này không xuất phát 100% trực tiếp từ dịch Corona, mà một phần do giá cả của các nhà máy Ấn Độ đã ổn định khá lâu, một phần do giá nguyên liệu giấy, kể cả giấy thu hồi cũng đã tăng USD10-20/tấn từ tháng 01/2020 và đây là thời điểm phù hợp để các nhà sản xuất điều chỉnh tăng giá bán.

Ngành giấy Việt Nam vẫn đang đối mặt nhiều thách thức về cạnh tranh thị trường xuất khẩu và thị trường nội địa, doanh nghiệp sản xuất giấy sử dụng nguyên liệu giấy thu hồi vẫn chủ yếu phụ thuộc nguồn nhập khẩu.

Bên cạnh hoạt động sản xuất thì vấn đề xử lí thải được nhà máy giấy Lee & Man theo dõi sát sao mỗi ngày, mỗi giờ, thậm chí mỗi giây. 

Đến nay, hệ thống xử lí thải tại nhà máy gần như đã hoàn thiện và doanh nghiệp cũng đang đầu tư thêm để nâng cao chất lượng trong công tác xử lí thải của hệ thống. Có những chỉ tiêu đã vượt xa yêu cầu đến 50 lần, đại diện công ty sản xuất bao bì giấy Lee & Man Việt Nam cho hay.

Công Ty Giấy Lee & Man: Ngành Giấy Năm 2020 - 2

Nhà Máy Lee & Man: Ngành Giấy Gặp Khó Khăn Vì Giấy Phế Liệu

Là một trong những đơn vị nhập khẩu giấy phế liệu lớn nhất, nhà máy Lee & Man gặp không ít khó khăn khi có những quy định khắt khe hơn về nhập khẩu nguyên liệu sản xuất giấy.

Vấn đề nhập khẩu giấy phế liệu

Hiện trạng công ty giấy đầu tư sản xuất bột giấy để xuất khẩu từ giấy phế liệu nhập khẩu không chỉ gây khó khăn cho ngành giấy nội địa mà còn tiềm ẩn nguy cơ về môi trường nếu không sửa đổi quy định.

Theo thông tin từ Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam (VPPA), từ cuối năm 2017, một số doanh nghiệp giấy của nước ngoài và Việt Nam tìm cách liên doanh để sản xuất bột giấy tái chế (tức là đánh tơi giấy phế liệu, qua các quá trình làm sạch sơ bộ, sau đó xeo thành tấm, cuộn, hay ép thành khối bột giấy) để xuất khẩu.

Lý giải nguyên nhân của hiện tượng này, VPPA cho rằng là do một số nước trong khu vực thực hiện siết chặt việc kiểm soát môi trường, nâng cao hiệu quả hoạt động của ngành giấy, khuyến khích doanh nghiệp sản xuất giấy đầu tư mở rộng với công nghệ hiện đại, cũng như đầu tư ra nước ngoài để xuất khẩu giấy trở lại. Đồng thời, thắt chặt việc cấp phép nhập khẩu giấy phế liệu làm nguyên liệu sản xuất, nên các doanh nghiệp thiếu nguyên liệu để sản xuất, cũng như thiếu hụt giấy thành phẩm, đặc biệt là giấy bao bì công nghiệp.

Hiện nay, cả nước có khoảng 300 doanh nghiệp ngành giấy với năng lực sản xuất đạt khoảng 200.000 tấn bột giấy mỗi năm. Tuy nhiên, không có doanh nghiệp sản xuất bột thương phẩm lớn, do đó các doanh nghiệp sản xuất giấy (công ty giấy Lee & Man) không chủ động được nguồn nguyên liệu.

Được biết, nguyên liệu sản xuất bột giấy là dăm gỗ thì Việt Nam lại xuất khẩu với giá trị thấp, sau đó lại nhập khẩu bột giấy, giấy với giá cao. Đã có thời điểm giá xuất khẩu dăm gỗ của Việt Nam chỉ khoảng 110 – 120 USD/tấn trong khi giá nhập khẩu bột giấy ở mức giao động từ 800 – 900 USD/tấn.

Để sản xuất ra 1 tấn bột giấy thành phẩm, cần tới 1,2-1,3 tấn giấy phế liệu hoặc 4,1-4,3 tấn gỗ. Thế nhưng giấy phế liệu có sẵn trong nước được sử dụng lại chiếm phần nhỏ. Lý do là Việt Nam chưa có quy định và tiêu chuẩn cho công nghiệp tái chế ở Việt Nam, hệ thống pháp lý liên quan đến hoạt động thu gom vật liệu tái chế chậm phát triển và chưa có chính sách khuyến khích hoạt động thu gom và tái chế.

Nhà Máy Lee & Man: Ngành Giấy Gặp Khó Khăn Vì Giấy Phế Liệu - 2

Doanh Nghiệp Sản Xuất Giấy Đang Thiếu Nguồn Cung Tái Chế

Doanh nghiệp sản xuất giấy cho rằng giấy phế liệu chính là nguồn nguyên liệu quan trọng để sản xuất giấy tái chế. Do đó không nên có quy định hạn chế về giấy phế liệu.

Tầm quan trọng của tái chế

Ngành tái chế đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường, tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên. Tuy nhiên, nguồn cung giấy phế liệu trong nước hiện nay không thể đáp ứng được nhu cầu sản xuất của nhà máy Lee & Man cũng như các nhà máy khác, dẫn đến nhu cầu nhập khẩu số lượng lớn nhằm phục vụ cho sản xuất trong nước.

Theo chuyên gia về ngành giấy, hiện nay, có tới 70% sản lượng giấy của Việt Nam sản xuất từ nguyên liệu là giấy phế liệu. Trong số đó, chỉ gần 40% được thu gom trong nước, còn lại phải nhập khẩu. Công ty giấy Lee & Man là một trong những doanh nghiệp nhập khẩu giấy phế liệu nhiều nhất.

Trong thực tế, việc tái sử dụng phế liệu giấy làm nguyên liệu mang lại nhiều lợi ích cho nhà máy giấy và xã hội như: giảm khai thác tài nguyên, giảm đi việc chặt phá rừng. Riêng với các doanh nghiệp, việc tận dụng phế liệu để sản xuất giúp giảm chi do giá thành phế liệu thấp, giảm thiểu chi phí để xử lý so với việc phát thải phế liệu ra môi trường.

 “Đối với các doanh nghiệp ngành sản xuất giấy, có năng lực tái chế tốt như các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài như Lee & Man, họ rất cần nguồn nguyên liệu giấy và rõ ràng nhập khẩu là một giải pháp bắt buộc trong bối cảnh trong nước không đủ nguyên liệu sản xuất”, ông Phan Chí Dũng nhận định.

Với việc đẩy mạnh phát triển sản xuất, nhà máy giấy Lee & Man lẫn các doanh nghiệp khác cũng tạo thêm nhiều việc làm cho hàng vạn lao động tại các doanh nghiệp sản xuất, đồng thời cộng hưởng để phát triển các ngành kinh tế khác: Tối ưu hoá khối lượng lớn gỗ rừng trồng của lâm nghiệp, phủ xanh đất trống đồi trọc và hỗ trợ người trồng rừng; Tạo điều kiện thuận lợi cho các ngành chế biến phát triển. Đối với xã hội, ngành Giấy cung cấp nhiều sản phẩm cho mục đích đa dạng: hoạt động văn hoá xã hội, hoạt động giáo dục hay hoạt động sản xuất, nghiên cứu và cung cấp nhiều sản phẩm cho người tiêu dùng.

Doanh Nghiệp Sản Xuất Giấy Đang Thiếu Nguồn Cung Tái Chế - 2