Công Ty Giấy Lee & Man: Thách Thức Lớn Trong Ngành Giấy

Sử dụng hơn 95% nguyên liệu đã qua sử dụng, chi hàng triệu USD mỗi năm cho công tác xử lý chất thải, Công ty giấy Lee & Man Việt Nam đang theo đuổi mục tiêu sản xuất năng suất mà vẫn đảm bảo yếu tố xanh gắn với phát triển bền vững và hướng đến mô hình kinh tế tuần hoàn. Đây là một đề bài khó nhưng Lee & Man vẫn cố gắng theo đuổi.

Công ty giấy Lee & Man đối mặt với thách thức

Trong năm 2019, hoạt động xuất khẩu Việt Nam tăng trưởng cao, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt ngưỡng 500 tỷ USD và đạt 516 tỷ USD. Điểm sáng về kinh tế Việt Nam là động lực lớn cho thị trường giấy Việt Nam đạt được những con số ấn tượng trong năm qua: xuất khẩu giấy đạt sản lượng 1,0 triệu tấn, tăng trưởng 23,6%, tiêu dùng giấy toàn ngành ước tính đạt 5,432 triệu tấn, tăng trưởng 9,8%. Với xu hướng xuất khẩu tăng trưởng mạnh mẽ trong thời gian qua và sắp tới, nhu cầu về giấy sẽ luôn ở mức cao.

Mặt khác, xu hướng bùng nổ thương mại điện tử và truyền thông kỹ thuật số cũng sẽ kéo theo sự tăng trưởng mạnh nhu cầu bao bì đóng gói. Bên cạnh đó, những sản phẩm thân thiện môi trường từ giấy đang có xu hướng lên ngôi, hứa hẹn tiềm năng phát triển không nhỏ cho ngành, đặc biệt là giấy bao bì thực phẩm thay thế cho các sản phẩm nhựa dùng một lần. Điều này cũng phù hợp với định hướng hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách về bảo vệ môi trường, thúc đẩy việc thu gom, phân loại, tái chế, phát động bởi Bộ Tài nguyên và Môi trường trong suốt thời gian vừa qua. Song song đó, các Hiệp định thương mại tự do cũng mang lại cơ hội xuất khẩu giấy bao bì và bao bì của Việt Nam vào thị trường ưu đãi thuế.

Tuy nhiên, ngành giấy Việt Nam cũng đối mặt với nhiều thách thức. Hiện tại, trong nước có trên 300 doanh nghiệp giấy tham gia sản xuất. Tuy nhiên, đa phần trong số đó là doanh nghiệp quy mô nhỏ, công nghệ lạc hậu. Mặt khác, không nhiều các doanh nghiệp trong nước có khả năng sản xuất bao bì cao cấp. Để có thể đáp ứng nhu cầu giấy bao bì ngày càng tăng cao, ngành giấy buộc phải có giải pháp mở rộng quy mô, bắt đầu từ chính các doanh nghiệp giấy có thế mạnh sản xuất mặt hàng này.

Công ty Lee & Man cũng đứng trước thách thức lớn về môi trường như bao doanh nghiệp khác khi lần đầu vận hành thử nhà máy Lee & Man tại Hậu Giang. Đó là bài học lớn giúp doanh nghiệp tự điều chỉnh, xem xét và cẩn trọng trong khâu sản xuất, xử lý chất thải… Cho đến nay, hệ thống này gần như đã hoàn thiện. Thậm chí, có những chỉ tiêu trong xử lý thải, doanh nghiệp đã có những chỉ số vượt xa yêu cầu.

Công Ty Giấy Lee & Man: Thách Thức Lớn Trong Ngành Giấy - 2

Thế Mạnh Sản Xuất Bao Bì Của Công Ty Lee & Man

Lee & Man đầu tư nhiều vào công nghệ sản xuất giấy bao bì chất lượng cao, trở thành điểm sáng trong lĩnh vực giấy bao bì tại Việt Nam.

Nâng tầm chất lượng giấy bao bì

Tại Việt Nam, giấy bao bì hiện là sản phẩm chiếm gần 80% tổng tiêu thụ toàn ngành. Tuy nhiên, trong năm 2019, Việt Nam vẫn phải nhập khẩu khoảng 1,225 triệu tấn, vì sản xuất trong nước chỉ đáp ứng khoảng 5%. Đây cũng là cơ hội lớn để các doanh nghiệp giấy có tiềm lực đầu tư công nghệ, tạo ra sản phẩm chất lượng bắt kịp nhu cầu trong và ngoài nước.

Theo nhận định của Hiệp hội Giấy và bột giấy Việt Nam (VPPA), trong tháng 3/2020, tất cả các mặt hàng của ngành giấy bao gồm giấy bao bì đều tăng trưởng từ 2-5% so với tháng 2/2020.

Thông tin thêm về cải tiến giấy bao bì, theo ông Patrick Chung, TGĐ công ty giấy Lee & Man Việt Nam chia sẻ: “Sử dụng công nghệ mới cho phép nhà máy Lee & Man sản xuất sản phẩm giấy bao bì ngày càng mỏng nhưng vẫn đáp ứng được độ dai cũng như độ cứng cần thiết, tiết kiệm nguồn nguyên, nhiên liệu, góp phần bảo vệ môi trường, đồng thời hạ giá thành sản phẩm. Sản phẩm giấy của chúng tôi đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về chỉ tiêu chất lượng, an toàn với các chứng chỉ quan trọng như: FSC; ISO 9001:2015; ISO 14001:2015; OHSAS 18001:200.”

Ngoài ra, trong xuyên suốt quá trình hoạt động, việc nâng tầm chất lượng ngành giấy tại Việt Nam là mục tiêu mà Lee & Man luôn hướng đến: “Nhận định được nhu cầu thị trường về giấy bao bì cao cấp, ngay từ đầu, nhà máy giấy Lee & Man đã có sự đầu tư rất lớn về công nghệ, tập trung sản xuất các loại giấy mà nhiều nhà máy sản xuất trong nước chưa đáp ứng được. Đồng thời, công ty lấy công nghệ xử lý giấy tái chế làm bệ phóng, hướng đến sản xuất theo mô hình kinh tế tuần hoàn, đóng góp vào phát triển bền vững của ngành và đất nước”, ông Patrick Chung chia sẻ.

Có thể thấy, Lee & Man cũng như các doanh nghiệp giấy bao bì có đủ tiềm lực sẽ có hướng đầu tư đúng đắn, không chỉ đáp ứng nhu cầu thị trường mà còn góp phần tăng năng lực cạnh tranh cho sản phẩm giấy trong nước.

Thế Mạnh Sản Xuất Bao Bì Của Công Ty Lee & Man - 2

Ngành Sản Xuất Giấy Gặp Khó Khăn Vì Giấy Phế Liệu

Là một trong những đơn vị nhập khẩu giấy phế liệu lớn nhất trong ngành sản xuất giấy, nhà máy giấy Lee & Man gặp không ít khó khăn khi có những quy định khắt khe hơn về nhập khẩu nguyên liệu sản xuất giấy.

Vấn đề nhập khẩu giấy phế liệu

Hiện trạng công ty giấy đầu tư sản xuất bột giấy để xuất khẩu từ giấy phế liệu nhập khẩu không chỉ gây khó khăn cho ngành giấy nội địa mà còn tiềm ẩn nguy cơ về môi trường nếu không sửa đổi quy định.

Theo thông tin từ Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam (VPPA), từ cuối năm 2017, một số doanh nghiệp giấy của nước ngoài và Việt Nam tìm cách liên doanh để sản xuất bột giấy tái chế (tức là đánh tơi giấy phế liệu, qua các quá trình làm sạch sơ bộ, sau đó xeo thành tấm, cuộn, hay ép thành khối bột giấy) để xuất khẩu.

Lý giải nguyên nhân của hiện tượng này, VPPA cho rằng là do một số nước trong khu vực thực hiện siết chặt việc kiểm soát môi trường, nâng cao hiệu quả hoạt động của ngành giấy, khuyến khích doanh nghiệp sản xuất giấy (nhà máy Lee & Man) đầu tư mở rộng với công nghệ hiện đại, cũng như đầu tư ra nước ngoài để xuất khẩu giấy trở lại. Đồng thời, thắt chặt việc cấp phép nhập khẩu giấy phế liệu làm nguyên liệu sản xuất, nên các doanh nghiệp thiếu nguyên liệu để sản xuất, cũng như thiếu hụt giấy thành phẩm, đặc biệt là giấy bao bì công nghiệp.

Hiện nay, cả nước có khoảng 300 doanh nghiệp ngành giấy với năng lực sản xuất đạt khoảng 200.000 tấn bột giấy mỗi năm. Tuy nhiên, không có doanh nghiệp sản xuất bột thương phẩm lớn, do đó các doanh nghiệp sản xuất giấy (công ty Lee & Man) không chủ động được nguồn nguyên liệu.

Được biết, nguyên liệu sản xuất bột giấy là dăm gỗ thì Việt Nam lại xuất khẩu với giá trị thấp, sau đó lại nhập khẩu bột giấy, giấy với giá cao. Đã có thời điểm giá xuất khẩu dăm gỗ của Việt Nam chỉ khoảng 110 – 120 USD/tấn trong khi giá nhập khẩu bột giấy ở mức giao động từ 800 – 900 USD/tấn.

Để sản xuất ra 1 tấn bột giấy thành phẩm, cần tới 1,2-1,3 tấn giấy phế liệu hoặc 4,1-4,3 tấn gỗ. Thế nhưng giấy phế liệu có sẵn trong nước được sử dụng lại chiếm phần nhỏ. Lý do là Việt Nam chưa có quy định và tiêu chuẩn cho công nghiệp tái chế ở Việt Nam, hệ thống pháp lý liên quan đến hoạt động thu gom vật liệu tái chế chậm phát triển và chưa có chính sách khuyến khích hoạt động thu gom và tái chế.

Ngành Sản Xuất Giấy Gặp Khó Khăn Vì Giấy Phế Liệu - 2

Nhà Máy Lee & Man: Muốn Phát Triển, Hãy Đầu Tư Vào Công Nghệ

Theo nhà máy Lee & Man, doanh nghiệp giấy muốn mở rộng sản xuất thì trước hết nên tập trung thay đổi công nghệ. Công nghệ chính là chìa khóa thành công của thời đại số.

Doanh nghiệp trong nước còn yếu kém

Công ty giấy có vốn đầu tư lớn chưa chắc đáp ứng về mặt công nghệ tốt. Điển hình là một nhà máy giấy có vốn đầu từ 5.000 tỉ đồng với công suất dự kiến lên đến 200.000 tấn/năm bị phát hiện bỏ hoang ở Quảng Ngãi. Trước đó, một nhà máy với vốn đầu tư 3.000 tỉ đồng ở Long An không thể đi vào hoạt động do nhiều trục trặc trong quá trình 9 năm xây dựng. 

Theo báo cáo của VCCI, 75% doanh nghiệp sản xuất ở Việt Nam đang sử dụng máy móc lỗi thời và lạc hậu. Dựa trên thống kê của VPPA – Hiệp hội giấy và Bột giấy Việt Nam, doanh nghiệp giấy tại Việt Nam chủ yếu là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Công nghệ sản xuất đã lỗi thời, trong khi máy móc không đạt yêu cầu về chất lượng nên rất “ngốn” năng lượng. Bên cạnh đó, nhiều nhà máy không có khả năng xử lý nước thải. Do hạn chế công nghệ, nhiều công đoạn trong quy trình sản xuất phải thực hiện thủ công, làm giảm năng suất lao động và tăng rủi ro sai sót trong kỹ thuật.

Cuộc đua công nghệ giấy hiện nay thuộc về một số nhà máy có quy mô lớn, đa phần là các doanh nghiệp sản xuất giấy FDI. Lee & Man là một ví dụ điển hình vì ngay khi khởi công tại Hậu Giang, nhà máy giấy này đã chi hơn 650 triệu USD cho dây chuyền sản xuất giấy bao bì hiện đại thế giới từ những nhà cung cấp thiết bị sản xuất giấy hàng đầu như Cộng hòa Áo, Thuỵ Điển, Mỹ, Đức,… Dây chuyền có công suất lên 420.000 tấn/năm và được dự định sẽ nâng lên 1.420.000 tấn/năm. Việc tự động hóa hệ thống cũng giúp nhà máy tiết kiệm đáng kể nước và nhiên liệu. Đại diện công ty Lee & Man Việt Nam cho biết, tất cả các thiết bị của nhà máy đều mới 100%, được nhập trực tiếp từ Châu Âu và các nước khu vực G7.

Hơn nữa, công ty giấy Lee & Man còn đầu tư một lò hơi công suất 250T/h, 1 tuabin công suất 50MW, sử dụng công nghệ lò hơi tầng sôi tuần hoàn và công nghệ xử lý khí thải lưu huỳnh bằng đá vôi, lọc bụi bằng túi vải, hệ thống xử lý NOx trong khí thải nhà máy nhiệt điện nhằm tiết kiệm nhiên liệu, đồng thời bảo vệ môi trường. Nhờ vậy mà các thông số về môi trường của nhà máy đều đạt chuẩn của nhà nước, chất lượng nước thải sau xử lý cũng tốt hơn các công ty trong tỉnh và các nhà máy giấy khác.

Nhà Máy Lee & Man: Muốn Phát Triển, Hãy Đầu Tư Vào Công Nghệ - 2

Thế Mạnh Của Doanh Nghiệp FDI Ngành Sản Xuất Giấy

Được đầu tư từ công ty nước ngoài, nhà máy giấy Lee & Man sở hữu những ưu điểm vượt trội về quy mô, nguồn vốn lớn, công nghệ hiện đại hơn so với các doanh nghiệp nội địa trong ngành sản xuất giấy.

Cuộc chơi của những “ông lớn”

Dự án nhà máy giấy công suất lớn trong nước vẫn chưa được triển khai đúng hạn. Đơn cử, Công ty cổ phần Giấy An Bình Việt Nam đầu tư nhà máy sản xuất giấy hiện đại, có quy mô lớn với công suất 500.000 tấn sản phẩm/năm, tổng vốn đầu tư 3.600 tỷ đồng. Công ty giấy được xây dựng trên diện tích khoảng 17 ha tại Khu công nghiệp Bàu Bàng (Bình Dương) từ cuối năm 2014, theo kế hoạch sau 2 năm sẽ hoàn thành giai đoạn I với công suất thiết kế khoảng 100.000 tấn/năm.

Đến nay, nhà máy đã hoàn thành nhiều hạng mục xây dựng và đầu tư một trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) khá hiện đại. Tuy nhiên, hạng mục quan trọng nhất là đầu tư, lắp đặt dây chuyền, thiết bị sản xuất lại chưa hoàn thành. Trong khi đó những doanh nghiệp lớn như công ty Lee & Man được đầu tư mạnh về quy mô lẫn sản xuất, chiếm ưu thế so với các nhà máy trong nước.

Theo chuyên gia ngành giấy, nhu cầu giấy của Trung Quốc rất lớn, là cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh sản xuất, mở rộng đầu tư. Tuy nhiên, có một thực tế là, “miếng bánh” này chủ yếu thuộc về các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), nhiều doanh nghiệp đã xuất 100% sản phẩm sang thị trường Trung Quốc và là khối doanh nghiệp giấy đang tích cực nhất trong việc mở rộng sản xuất.

Một nhà máy sản xuất giấy khác thuộc nhà máy Lee & Man Việt Nam (do Tập đoàn Lee & Man Paper Hồng Kông – Trung Quốc làm chủ đầu tư với 100% vốn nước ngoài) ở Hậu Giang với công suất 420.000 tấn/năm, cũng đang được xây dựng. Theo dự báo, doanh nghiệp FDI có nhiều thế mạnh đầu tư, mở rộng sản xuất và họ sẽ chiếm hơn 50% thị phần ngành giấy trong vài năm nữa.

Thế Mạnh Của Doanh Nghiệp FDI Ngành Sản Xuất Giấy - 2

Nhà Máy Lee & Man: Ngành Giấy Gặp Khó Khăn Vì Giấy Phế Liệu

Là một trong những đơn vị nhập khẩu giấy phế liệu lớn nhất, nhà máy Lee & Man gặp không ít khó khăn khi có những quy định khắt khe hơn về nhập khẩu nguyên liệu sản xuất giấy.

Vấn đề nhập khẩu giấy phế liệu

Hiện trạng công ty giấy đầu tư sản xuất bột giấy để xuất khẩu từ giấy phế liệu nhập khẩu không chỉ gây khó khăn cho ngành giấy nội địa mà còn tiềm ẩn nguy cơ về môi trường nếu không sửa đổi quy định.

Theo thông tin từ Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam (VPPA), từ cuối năm 2017, một số doanh nghiệp giấy của nước ngoài và Việt Nam tìm cách liên doanh để sản xuất bột giấy tái chế (tức là đánh tơi giấy phế liệu, qua các quá trình làm sạch sơ bộ, sau đó xeo thành tấm, cuộn, hay ép thành khối bột giấy) để xuất khẩu.

Lý giải nguyên nhân của hiện tượng này, VPPA cho rằng là do một số nước trong khu vực thực hiện siết chặt việc kiểm soát môi trường, nâng cao hiệu quả hoạt động của ngành giấy, khuyến khích doanh nghiệp sản xuất giấy đầu tư mở rộng với công nghệ hiện đại, cũng như đầu tư ra nước ngoài để xuất khẩu giấy trở lại. Đồng thời, thắt chặt việc cấp phép nhập khẩu giấy phế liệu làm nguyên liệu sản xuất, nên các doanh nghiệp thiếu nguyên liệu để sản xuất, cũng như thiếu hụt giấy thành phẩm, đặc biệt là giấy bao bì công nghiệp.

Hiện nay, cả nước có khoảng 300 doanh nghiệp ngành giấy với năng lực sản xuất đạt khoảng 200.000 tấn bột giấy mỗi năm. Tuy nhiên, không có doanh nghiệp sản xuất bột thương phẩm lớn, do đó các doanh nghiệp sản xuất giấy (công ty giấy Lee & Man) không chủ động được nguồn nguyên liệu.

Được biết, nguyên liệu sản xuất bột giấy là dăm gỗ thì Việt Nam lại xuất khẩu với giá trị thấp, sau đó lại nhập khẩu bột giấy, giấy với giá cao. Đã có thời điểm giá xuất khẩu dăm gỗ của Việt Nam chỉ khoảng 110 – 120 USD/tấn trong khi giá nhập khẩu bột giấy ở mức giao động từ 800 – 900 USD/tấn.

Để sản xuất ra 1 tấn bột giấy thành phẩm, cần tới 1,2-1,3 tấn giấy phế liệu hoặc 4,1-4,3 tấn gỗ. Thế nhưng giấy phế liệu có sẵn trong nước được sử dụng lại chiếm phần nhỏ. Lý do là Việt Nam chưa có quy định và tiêu chuẩn cho công nghiệp tái chế ở Việt Nam, hệ thống pháp lý liên quan đến hoạt động thu gom vật liệu tái chế chậm phát triển và chưa có chính sách khuyến khích hoạt động thu gom và tái chế.

Nhà Máy Lee & Man: Ngành Giấy Gặp Khó Khăn Vì Giấy Phế Liệu - 2

Doanh Nghiệp Sản Xuất Giấy Đang Thiếu Nguồn Cung Tái Chế

Doanh nghiệp sản xuất giấy cho rằng giấy phế liệu chính là nguồn nguyên liệu quan trọng để sản xuất giấy tái chế. Do đó không nên có quy định hạn chế về giấy phế liệu.

Tầm quan trọng của tái chế

Ngành tái chế đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường, tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên. Tuy nhiên, nguồn cung giấy phế liệu trong nước hiện nay không thể đáp ứng được nhu cầu sản xuất của nhà máy Lee & Man cũng như các nhà máy khác, dẫn đến nhu cầu nhập khẩu số lượng lớn nhằm phục vụ cho sản xuất trong nước.

Theo chuyên gia về ngành giấy, hiện nay, có tới 70% sản lượng giấy của Việt Nam sản xuất từ nguyên liệu là giấy phế liệu. Trong số đó, chỉ gần 40% được thu gom trong nước, còn lại phải nhập khẩu. Công ty giấy Lee & Man là một trong những doanh nghiệp nhập khẩu giấy phế liệu nhiều nhất.

Trong thực tế, việc tái sử dụng phế liệu giấy làm nguyên liệu mang lại nhiều lợi ích cho nhà máy giấy và xã hội như: giảm khai thác tài nguyên, giảm đi việc chặt phá rừng. Riêng với các doanh nghiệp, việc tận dụng phế liệu để sản xuất giúp giảm chi do giá thành phế liệu thấp, giảm thiểu chi phí để xử lý so với việc phát thải phế liệu ra môi trường.

 “Đối với các doanh nghiệp ngành sản xuất giấy, có năng lực tái chế tốt như các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài như Lee & Man, họ rất cần nguồn nguyên liệu giấy và rõ ràng nhập khẩu là một giải pháp bắt buộc trong bối cảnh trong nước không đủ nguyên liệu sản xuất”, ông Phan Chí Dũng nhận định.

Với việc đẩy mạnh phát triển sản xuất, nhà máy giấy Lee & Man lẫn các doanh nghiệp khác cũng tạo thêm nhiều việc làm cho hàng vạn lao động tại các doanh nghiệp sản xuất, đồng thời cộng hưởng để phát triển các ngành kinh tế khác: Tối ưu hoá khối lượng lớn gỗ rừng trồng của lâm nghiệp, phủ xanh đất trống đồi trọc và hỗ trợ người trồng rừng; Tạo điều kiện thuận lợi cho các ngành chế biến phát triển. Đối với xã hội, ngành Giấy cung cấp nhiều sản phẩm cho mục đích đa dạng: hoạt động văn hoá xã hội, hoạt động giáo dục hay hoạt động sản xuất, nghiên cứu và cung cấp nhiều sản phẩm cho người tiêu dùng.

Doanh Nghiệp Sản Xuất Giấy Đang Thiếu Nguồn Cung Tái Chế - 2

Tình Hình Doanh Nghiệp Sản Xuất Giấy Nửa Đầu Năm 2020

Đại dịch Covid-19 vẫn chưa hoàn toàn biến mất tại nhiều quốc gia, nhất là những nơi có nguồn cung lẫn cầu lớn trong ngành giấy. Hiện tại doanh nghiệp sản xuất giấy ở Việt Nam vẫn còn gặp nhiều khó khăn.

Tổng quan 5 tháng đầu năm 2020

Nửa đầu năm nay, tâm dịch nằm ở các quốc gia và khu vực là trọng tâm về kinh tế của thế giới như Mỹ, Anh, Pháp, Italy, Đức, Canada, Trung Quốc…, đây cũng là các khu vực có nguồn cung, cầu chính về nguyên liệu sản xuất, vật tư, hoá chất, thiết bị, công nghệ, năng lực logistics, sản phẩm của ngành công nghiệp giấy. Các công ty giấy trong nước phụ thuộc khá nhiều về các nguồn nguyên liệu từ nước ngoài. Nhà máy Lee & Man phải nhập khẩu rất nhiều giấy phế liệu để sản xuất. Từ cuối tháng 5, làn sóng tâm dịch COVID-19 lại bùng phát mạnh ở các quốc gia có nền kinh tế mới nổi và trong top đông dân số của thế giới như Brazil, Nga, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ, Mexico, Indonesia và một số quốc gia ở Trung Đông, Mỹ Latin.

Việc các quốc gia đóng cửa đường biên, thực hiện lệnh giới nghiêm, lệch cách ly xã hội trong một thời gian dài đã ảnh hưởng rất nhiều đến các hoạt động sản xuất, thương mại, du lịch, năng lực logistics… Đây cũng chính là những yếu tố gây ra nhiều thách thức cho ngành giấy Việt Nam cũng như các doanh nghiệp giấy

Công ty giấy Lee & Man có nhiều nhân viên người Trung Quốc, do đó đã phải thực hiện việc kiểm tra, cách ly theo quy định để phòng dịch. Những điểm sáng về công tác phòng chống dịch và dập dịch, dấu hiệu phục hồi của kinh tế nói chung và của ngành giấy nói riêng được thể hiện qua những con số khả quan của ngành giấy trong 5 tháng đầu năm 2020. Sản xuất giấy ước tính đạt sản lượng 1,85 triệu tấn, tăng trưởng 7,8%; xuất khẩu giấy đạt 656,9 nghìn tấn, tăng trưởng 97,4%; nhập khẩu giấy đạt 853,1 nghìn tấn, tăng trưởng 7,8% so với cùng kỳ 5 tháng đầu năm 2019. Trong đó giấy bao bì và giấy tissue tăng trưởng cả về sản xuất, xuất khẩu và nhập khẩu; còn giấy in, giấy viết, giấy in báo giảm mạnh.

Nhưng thách thức lớn nhất lại về lượng tiêu thụ, ước tính đạt 2,05 triệu tấn, giảm 4,1% so với cùng kỳ năm 2019, ngoại trừ giấy tissue và giấy đặc biệt tăng trưởng, còn lại các loại giấy quan trọng khác như giấy bao bì, giấy in, giấy viết, giấy in báo giảm mạnh.

Tình Hình Doanh Nghiệp Sản Xuất Giấy Nửa Đầu Năm 2020 - 2

Công Ty Giấy Lee & Man Vẫn Phụ Thuộc Nhập Khẩu Giấy Phế Liệu

Một trong những nguyên liệu chính trong sản xuất giấy của công ty giấy Lee & Man là giấy phế liệu. Việt Nam hiện nay vẫn phải nhập hàng tấn giấy phế liệu, dù lượng giấy trong nước không thiếu. 

Tình hình về nhu cầu giấy

Theo các dữ liệu đánh giá, hiện nay tốc độ tăng trưởng của ngành giấy trong nước khoảng 10%/năm; năng lực ngành giấy sản xuất khoảng 2 triệu tấn/năm, gấp gần 20 lần so với cách đây 20 năm. Các doanh nghiệp giấy hiện vẫn còn sử dụng công nghệ lạc hậu, máy móc sản xuất không đồng bộ gây lãng phí năng lượng và ô nhiễm môi trường.

Riêng ngành sản xuất giấy bao bì, đại diện Hiệp hội Bao bì Việt Nam (VINPAS) cho biết, hiện nay khoảng 2.000 doanh nghiệp hoạt động trong ngành, trong đó ngành bao bì nhựa có tốc độ phát triển nhanh nhất, khoảng 15%/năm. Số liệu của Hiệp hội giấy và bột giấy Việt Nam (VPPA) cho biết trong 9 tháng năm 2019, kim ngạch xuất khẩu giấy và sản phẩm từ giấy thu về 808,44 triệu USD, tăng 7,7% so với cùng kì năm 2018.

Công ty giấy Lee & Man từ lâu xem giấy phế liệu là nguồn nguyên liệu sản xuất quan trọng để sản xuất giấy tái chế. Sử dụng càng nhiều giấy phế liệu để tái chế với công nghệ cao sẽ giúp tiết kiệm chi phí và bảo vệ môi trường là điều mà quốc gia nào cũng đang hướng đến. Hiện nay, nhiều công ty sản xuất bao bì giấy trong nước đang sử dụng nguyên liệu đầu vào chính là giấy phế liệu, chiếm khoảng 60% trong số các nguyên liệu sản xuất giấy thành phẩm. Giấy phế liệu được tái chế dùng để sản xuất giấy bao bì, giấy tissue và phần lớn giấy in báo.

Việt Nam lại đang rơi vào tình trạng nhập khẩu giấy phế liệu từ nước ngoài với tỉ lệ bình quân từ 30-45% tổng khối lượng giấy phế liệu dùng để sản xuất bột giấy trong nhiều năm qua. Thế nhưng nguồn giấy này ở trong nước chưa được thu hồi hết và phải tốn nhiều chi phí xử lý rác thải hằng năm. Nhà máy Lee & Man cũng sử dụng nguồn giấy phế liệu nhập khẩu để sản xuất.

Nguyên nhân hiện nay nhà nước vẫn chưa có quy định và tiêu chuẩn cho công nghiệp tái chế ở Việt Nam, hệ thống pháp lý liên quan đến hoạt động thu gom vật liệu tái chế chậm phát triển và chưa có chính sách khuyến khích hoạt động thu gom và tái chế.

Công Ty Giấy Lee & Man Vẫn Phụ Thuộc Nhập Khẩu Giấy Phế Liệu - 2

Tiết Kiệm Năng Lượng, Giảm Chi Phí Cho Công Ty Giấy

Công ty giấy có thể giảm chi phí sản xuất đáng kể khi thực hiện các giải pháp cải tiến công nghệ, tiết kiệm năng lượng. Bên cạnh đó còn giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

Giải pháp cho doanh nghiệp

Doanh nghiệp giấy nếu có đủ  điều kiện để sản xuất “sạch” hơn, sản phẩm hoàn toàn có khả năng cạnh tranh trên trường quốc tế. Đồng thời có cơ hội tiếp cận dễ dàng hơn tới các nguồn tài chính, cải thiện môi trường làm việc; tham gia vào công cuộc bảo tồn tài nguyên, bảo tồn nguồn nước và bảo tồn năng lượng. Nếu làm tốt việc này thì một doanh nghiệp sản xuất giấy quy mô vừa và nhỏ cũng có thể tiết kiệm từ 6-15% nguyên liệu thô (xơ và hóa chất tẩy), mang lại lợi ích khoảng 4 tỷ đồng mỗi năm. Theo số liệu từ Trung tâm sản xuất sạch Việt Nam, chỉ tính trên 9 doanh nghiệp sản xuất giấy và bột giấy tham gia chương trình đã giảm khối lượng tiêu thụ nguyên liệu thô 700 tấn tre, nứa mỗi năm; giảm tiêu thụ nhiên liệu than 217 tấn/năm; dầu FO giảm trên 788 nghìn lít; giảm 1.850 m3 nước/năm đồng thời giảm khối lượng nước thải 1.850.000 m3; lượng khí CO2 giảm 5.890 tấn/năm. Số tiền các công ty tiết kiệm hàng năm là trên 10 tỷ đồng tương đương 720.000 USD trong khi tổng số tiền đầu tư cho sản xuất sạch hơn chỉ là 3,3 tỷ đồng với thời gian hoàn vốn ngắn dưới 1 năm. Đây cũng chính là mục tiêu công ty giấy Lee & Man theo đuổi khi đầu tư tại Việt Nam.

Như vậy, nếu tính cả ngành công nghiệp sản xuất giấy và bột giấy, tiềm năng tiết kiệm nước khoảng từ 15-20%, tương đương với khoản tiền chi phí mỗi năm là 275 triệu đồng. Hiện nay, chi phí năng lượng trong ngành đang ở mức từ 12-15% tổng chi phí. Chỉ cần áp dụng các biện pháp đơn giản và chi phí thấp, sẽ giảm được từ 2 tới 3%; còn nếu thực hiện các giải pháp công nghệ như nhà máy Lee & Man, có thể đạt tới mức bảo tồn năng lượng từ 20 – 25%. Điều này được minh chứng rõ ràng, nếu so sánh mức độ tiêu thụ tài nguyên trong sản xuất giấy và bột giấy ở nước ta với các nước trên thế giới.

Tiết Kiệm Năng Lượng, Giảm Chi Phí Cho Công Ty Giấy  - 2